Jan Roelofsen stelt de daken van zijn opstallen beschikbaar voor een coöperatieve zonnecentrale van ValleiEnergie.

Coöperatie ValleiEnergie: bewoners pakken samen energietransitie op

In het Klimaatakkoord heeft Nederland deze zomer de ambitie vastgelegd om in 2030 nog maar de helft van de broeikasgassen uit te stoten vergeleken met 1990. Dat daarvoor nog heel veel moet gebeuren, veel meer nog dan nu het geval is, dat beseft nog lang niet iedereen. In de Regionale Energiestrategie (RES) wordt op dit moment afgesproken wat de Regio FoodValley, bewoners, bedrijven en gemeenten, daaraan zal bijdragen. De energietransitie krijgt dan ook volop aandacht in de Strategische Agenda. Enkele burgers in de regio voelden in 2012 al de noodzaak om groene en lokale alternatieven te zoeken voor fossiele brandstof. Zij richtten de Coöperatie ValleiEnergie op. Die is inmiddels actief in alle acht gemeenten van Regio Foodvalley plus Renkum.

Het succes heeft zich de afgelopen jaren als een olievlek verspreid, al is die vergelijking misschien wat ongelukkig. Elmar Theune, voorzitter van Coöperatie ValleiEnergie en in die hoedanigheid ook vertegenwoordiger in het RES-programma, verwoordt het zelf anders. “We zitten in een enorme versnelling”, zegt ze over het toenemende aantal projecten – en dus de drukte. “We begonnen uit onvrede met de grote energiemaatschappijen die niet wilden bewegen”, zegt Theune. “Als particulier heb je weinig invloed op de wijze van energievoorziening. Dus dachten we: we moeten het zelf maar doen.”

Lokale initiatieven

Het idee was: iedereen moet groene stroom kunnen opwekken, ook als het eigen dak zich bijvoorbeeld niet leent voor zonnepanelen – bijvoorbeeld omdat het een appartement of monument is, of een rieten dak heeft. Dan moet je dat op een ander dak kunnen doen. Dit kwam in een stroomversnelling toen de overheid in 2015 de zogenaamde ‘postcoderoosregeling’ invoerde, met gunstige belastingregels voor zonnepanelen op collectieve daken in de eigen wijk of buurt. “En de betrokkenheid bij deze lokale initiatieven is groter dan investeren in grote projecten op grote afstand”, zegt Theune.

ValleiEnergie initieert projecten op daken, en ook grote projecten op land. Voorbeelden van zulke ‘zonnecentrales’ zijn de Zonnewal_Ede op de geluidswal van de A12 met ruim zevenduizend panelen, de daken van de opstallen van boer en ondernemer Jan Roelofsen aan de Kooiweg in Renswoude  en Zonneweide Quadenoord in Renkum. Daar komen mogelijk veertigduizend panelen. “Dat zijn taaie projecten”, legt Elmar Theune uit, “Daar komen ook omgevings- en natuuraspecten bij kijken. Maar langzaamaan gaan alle seinen op groen. En het leuke is: de deelnemers kunnen hun eigen stroom afnemen door klant te worden van ValleiEnergie|om.” Energiecollectief om|nieuwe energie is de landelijke energiecoöperatie waarvan ValleiEnergie lid is.

Energieloketten

Naast het aanjagen van gezamenlijke projecten, geeft ValleiEnergie ook advies over energie besparen en verduurzamen van woningen of gebouwen. Dat gebeurt in opdracht van de Regio Foodvalley-gemeentes. Huurders, eigenaren of VVE’s kunnen bellen met lokale energieloketten, waar experts van de coöperatie gratis uitleg en hulp geven. Elmar Theune: “De aanschaf van zonnepanelen of een warmtepomp, is al ingewikkeld genoeg. Zo veel merken, zo veel soorten. En bij het klaarmaken van een huis voor een warmtepomp komt nog veel meer kijken. Onze mensen kunnen basisadvies geven en mensen op weg helpen bij vragen als: Hoe zet je de eerste stap? Welke adviseurs heb je nodig en waar zitten die? Wat kun je zelf doen? Welke lokale bedrijven kunnen de moeilijkere klussen doen? Op welke subsidies heb je recht?”  En inmiddels gebeurt dat niet alleen telefonisch, vertelt Theune. “We hebben nu twee caravans met daarin een energieloket ingericht. Die staan een hele week in een wijk.”  

Wijkaanpakken

De caravans worden ook ingezet bij de wijkaanpakken, die de coöperatie in samenwerking met de gemeentes doet  om bestaande woningen zo energiezuinig mogelijk te maken. “Dan kijken we niet alleen naar zonnepanelen, maar ook naar isolatie, dubbel glas – alles voor minder energieverbruik en meer comfort in de woningen”, legt Theune uit. “Daarbij werken we zoveel mogelijk samen met lokale leveranciers en installateurs.” Een voorbeeld van zo’n wijkaanpak, die Theune zelf meemaakte omdat ze er woont, is Wageningen NoordWest. Daarvoor werd aan een aantal lokale/regionale installatiebedrijven gevraagd om een prijsaanbod te doen voor collectieve aanschaf van vier verschillende maatregelen: zonnepanelen, driedubbel glas, warmtepomp en warmte-terugwinnende ventilatie. Bewoners konden daarnaast gebruik maken van een duurzaamheidslening van de gemeente Wageningen. Er bleek sinds 2018 veel animo voor de duurzame aanpak in NoordWest.

Kijk voor meer informatie op valleienergie.nl

Coöperatieve opwekcentrale van ValleiEnergie

Boer en ondernemer Jan Roelofsen stelt de daken van zijn opstallen op zijn bedrijf aan de Kooiweg in Renswoude beschikbaar voor de coöperatieve opwekcentrale van ValleiEnergie. Roelofsen: “Ik ben in april vorig jaar benaderd met het idee voor de zonnepanelen op mijn daken. Ik ben groen, maar ik ben ook zakelijk. Daarom heb ik voorgesteld dat ik zelf eigenaar wordt van de installatie en ook zelf stroom af ga nemen. Toen we daaruit waren, kwam het project in een stroomversnelling.” Op 17 april van dit jaar ondertekende hij een intentieovereenkomst met penningmeester Roel Henderickx van Coöperatie ValleiEnergie. Op de stallen aan de Kooiweg komen ongeveer 325 zonnepanelen. De geschatte opbrengst is 79.500 MWh per jaar. Mensen die in de omliggende postcodegebieden wonen, kunnen deelnemer worden en zo groene lokale stroom afnemen. Zij krijgen een jaarlijkse teruggave van energiebelasting. Alle opbrengsten en kosten worden volgens inleg verdeeld onder de deelnemers. ValleiEnergie verkoopt de opgewekte stroom aan de landelijke energiecoöperatie om|nieuwe energie.

Naar overzicht