Jaco Kuiper : “Er zal in de toekomst steeds meer geautomatiseerd groenten worden gekweekt. We staan nog maar aan het begin.”

Vertical farming

Om de week wordt een artikel uit het magazine Groei #4 uitgelicht. Deze week staat vertical farming centraal. Landbouwtransitie en vitaal platteland is een thema dat prioriteit heeft in de Strategische Agenda. Regio Foodvalley wil hierin koploper zijn, zeker op het gebied van innovatie, onderzoek, onderwijs en duurzaamheid. Met als doel een toekomstbestendige agrifoodketen.

Experimenteren met vertical farming toont nieuwe kansen

“Kijk, hier is het”, zegt Jaco Kuiper. De Barneveldse ondernemer toont de ruimte in het pand waar ook zijn twee internetbureaus zijn gevestigd. In vijf lagen boven elkaar groeien op hennepvezel twintig soorten microgroenten. Kuiper experimenteert met vertical farming en dat is niet zo vreemd als het misschien op het eerste oog lijkt. “Dit heeft alles te maken met procesoptimalisatie en automatisering.”

Kuiper heeft met zijn internetbureaus eDifference en Sparklet veel expertise op het gebied van automatisering en procesoptimalisatie. “Ik wilde met die kennis ook iets in de productie doen”, vertelt hij over zijn zoektocht. Zich verdiepend in foodproductie, ontdekte hij vertical farming. “In Canada, de Verenigde Staten en China bestaat dit al langer”, weet Kuiper. “De komende jaren moet vertical farming volwassen gaan worden. Door er nu mee te experimenteren, zijn wij voorbereid op de toekomst.”

Landbouwtransitie en vitaal platteland is een thema dat prioriteit heeft in de Strategische Agenda. Regio Foodvalley wil hierin koploper zijn, zeker op het gebied van innovatie, onderzoek, onderwijs en duurzaamheid. Met als doel een toekomstbestendige agrifoodketen. Het experiment met vertical farming laat zien hoe over de grenzen van vakgebieden en sectoren heen, nieuwe kansen ontstaan. “Geen enkele branche kan zonder technologie”, stelt Kuiper. “In de toekomst zullen we meer in steden wonen. De ruimte is beperkt. Het is goed dat er dan mogelijkheden zijn om ook op dure vierkante meters groenten te verbouwen.”

Korte keten

Inmiddels is Kuiper zo’n twee jaar bezig. “Het eerste halfjaar heb ik besteed aan het maken van een businessplan”, vertelt hij. De ondernemer vond veel informatie via internet en heeft zich uitgebreid over vertical farming ingelezen. Daarnaast volgde hij de masterclass Produceren in de korte keten. Zo kwam Kuiper in aanraking met andere ondernemers uit de agrarische sector en met experts van onder meer Wageningen University & Research (WUR). “Er zitten zo veel lagen tussen producenten en afnemers”, ontdekte hij. “Een kortere keten kan ook de kloof tussen agrariërs en consumenten overbruggen. Ik heb veel geleerd, niet in de laatste plaats van de andere ondernemers.”

Vertical farming leent zich voor verschillende soorten gewassen, maar Kuiper koos voor het verbouwen van cressen. Microgroenten met een geconcentreerde smaak, die door restaurants en cateraars in gerechten worden toegepast als smaakmaker en ‘finishing touch’. “Cressen hebben met zo’n vier weken een korte groeicyclus”, verklaart Kuiper zijn keuze. “En ik dacht dat het gemakkelijk was om ze te verbouwen”, lacht hij. “Dat is dus niet zo. Een plantje is geen machine, het reageert altijd anders. Het blijft een natuurproduct.”

Boerenhart

Microgroenten bestaan al langer en chefs in de horeca zijn er ook bekend mee. “Het nieuwe is dat deze cressen lokaal worden geproduceerd”, zegt Kuiper. “Er is veel enthousiasme voor groenten uit de eigen regio.” Kuiper heeft zich aangesloten bij coöperatie Boerenhart, die streekproducten rechtstreeks levert aan horeca, winkels en grootverbruikers. “Daardoor kunnen we de microgroenten heel vers leveren. Lokaal produceren betekent weinig transport en dat maakt het ook nog eens duurzaam. We gebruiken ook geen bestrijdingsmiddelen.”

Experimenteren met vertical farming houdt in dat Kuiper continu werkt aan optimalisering van het proces. Daarvoor betrekt hij zo nodig kennis van buitenaf. “We werken samen met hogescholen en universiteiten”, geeft hij als voorbeeld. “Er wordt hier onderzoek gedaan, onder meer naar nieuwe gewassen en kweekmethoden. Dat levert ons én het onderwijs voordelen op. Het is echt heel goed dat we de WUR hier in de regio hebben.”

Bestaande techniek

Met Philips zocht Kuiper contact over de meest geschikte verlichting voor zijn vertical farm. Vaak vindt Kuiper een oplossing in bestaande techniek uit andere toepassingen. Zo kiemen de cressen nu onder de juiste omstandigheden in een warme en donkere kast, oorspronkelijk ontwikkeld om eieren in uit te broeden. “Een volgende stap in de ontwikkeling is een systeem waarbij de kweekbakken op een soort rolbaan door de productiestraat gaan met als gevolg dat je efficiënter kunt werken”, kijkt Kuiper al verder vooruit.

De ontwikkeling van vertical farming beperkt zich niet tot kweekmethoden en technologie. De Barneveldse ondernemer heeft plannen om vrijkomende agrarische bebouwing te benutten voor uitbreiding van zijn concept. Eind dit jaar verhuizen we de vertical farm naar een voormalig melkveebedrijf aan de Achterveldseweg in Barneveld”, zegt Kuiper. Er zal in de toekomst steeds meer geautomatiseerd groenten worden gekweekt, verwacht hij. “We staan nog maar aan het begin.”

Naar overzicht