Bodem en Water Meet- en Leernetwerk

Als onderdeel van Regio Deal Foodvalley 2.0 brengt het Bodem- en Water Meet- en Leernetwerk agrariërs, overheden en kennisinstellingen samen om een gezamenlijke en betrouwbare kennis over bodem- en waterkwaliteit op te bouwen. 

BWML is meer dan een meetprogramma: het is een leerproces dat bijdraagt aan toekomstgericht ondernemerschap én aan een bodem- en watersysteem dat bestand is tegen droogte en extreme neerslag. BWML loopt van 2026 tot en met 2029.

Inzicht

Voor agrariërs biedt BWML onder andere inzicht in de effecten van maatregelen op hun eigen percelen. Door bodem- en watergegevens te combineren met kennis uit onderzoek ontstaat beter zicht op wat in de praktijk wel en minder goed werkt. Geen aannames, maar gezamenlijke waarheidsvinding. BWML gaat ook in op andere vragen die de agrariërs en andere gebiedspartners hebben. Bijvoorbeeld over waar welke stoffen vandaan komen.

Behoefte

Bodem en water zijn nauw met elkaar verbonden. Veel stoffen die in het water terechtkomen, hebben eerst een weg door of over de bodem afgelegd. Toch weten we nog niet altijd voldoende over wat er onderweg in die bodem gebeurt. Vanuit de eerdere Regio Deal ontstond daarom de behoefte om hier meer aan te meten en van te leren.

Die kennis is ook relevant met het oog op doelen voor de waterkwaliteit, zoals die vanuit de Kaderrichtlijn Water. Het oppervlaktewater in de regio voldoet nog niet overal aan deze doelen.

Eén systeem

BWML kijkt naar bodem en water als één samenhangend systeem. De metingen richten zich onder andere op waterkwaliteit, waterbeschikbaarheid, bodemstructuur en bodemleven. Zo wordt duidelijker hoe percelen reageren op droogte en hevige neerslag en welke maatregelen kunnen helpen om gevolgen daarvan te beperken.

Update 15 oktober 2026: wat er tot nu gedaan is én een vooruitblik

Om inzicht te krijgen in de vragen die gebiedspartners hebben over bodem en water(kwaliteit), verricht ingenieursbureau Arcadis onderzoek. Dat gebeurt dit najaar via interviews en bijeenkomsten. Zo namen 25 agrariërs begin september deel aan twee bijeenkomsten. Alle opgehaalde vragen zijn met elkaar vergeleken. Overlappende vragen zijn samengevoegd. 

Metingen en experimenten worden binnen BWML gekoppeld aan praktijkvragen van agrariërs en gebiedspartners. De resultaten worden gezamenlijk besproken en vertaald naar de bedrijfsvoering, gebiedsprocessen en beleidsontwikkeling.

Voorbeelden van vragen zijn: Wat is de bijdrage van landbouw, industrie, natuur? Wat is het effect van bepaalde maatregelen, zoals bufferstroken, beregenen, compostthee? En waar komen allerlei stoffen in het water vandaan? Omdat het onhaalbaar is om alle vragen uit te werken, wordt in komende bijeenkomsten een selectie gemaakt. Het doel is te komen tot een onderzoek dat op een zo breed mogelijk draagvlak kan rekenen. Arcadis werkt deze selectie uiterlijk begin 2027 uit tot een concreet en praktisch uitvoerbaar meetplan. Dit plan vormt de basis voor de metingen die later dat jaar plaatsvinden.