Voortgang Strategische Agenda 2020-2025

• Landbouwnetwerk Regio Foodvalley
  Regio Foodvalley is partner in dit netwerk van agrifood-ketenpartners. Het netwerk zoekt activiteiten die wenselijk en nodig zijn voor een toekomstbestendige voedselproductie in een vitaal landschap. Het Landbouwnetwerk is en wordt benut voor afstemming over en reflectie op lopende aanvragen en projecten, zodat aanwezige kennis wordt gedeeld en gemobiliseerd. Zo werken we met de partners aan het versterken van de samenwerking en gezamenlijkheid. Regio Foodvalley is kassier van het netwerk, maar het netwerk is geen project van het Regiobureau; De Regio is een gelijkwaardige partner in het netwerk. Het netwerk wordt door partners als waardevol omschreven en houdt alle partners up-to-date over activiteiten en beleid in Regio Foodvalley.
• Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij
  Het Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij blijft actueel. In januari 2017 heeft het college ingestemd met het interimbeleid vergunningverlening veehouderij. Dit interimbeleid vormt samen met de oprichting van het Platform Emissiereductie Veehouderij (PEV) de kern van het manifest. Beide lopen nog door in 2026.
  In 2020 is de eerste projectperiode afgerond. De uitvoering via de vergunningverlening wordt voortgezet. Het praktijkgedeelte is ondergebracht in spoor 1 van de Regio Deal Foodvalley (Landbouwtransitie), in het werkpakket emissiereductie. Daarnaast dragen we bij aan het in 2024 gestarte en nog lopende traject, buiten de Regio Deal, van het testen van een nieuwe fijnstofreductietechniek bij pluimvee. Dit zal eind 2025 worden afgerond. Het Manifest is mede de basis onder de keuze om als regiogemeenten mee te werken aan het Schone Lucht Akkoord.
• Schone Lucht Akkoord
  In 2020 hebben we als regio het Schone Lucht Akkoord (SLA) getekend, en de afzonderlijke gemeenten hebben dit in 2021 bekrachtigd bij het ministerie. De gemeente Putten heeft zich daar in 2024 bij aangesloten. Het SLA loopt t/m 2030. In 2021 is een uitvoeringsplan opgesteld. In de zomer van 2023 is de eerste pilot succesvol afgerond: het ontwikkelen en testen van een format voor fijnstofreductieplannen op bedrijfsniveau. Eind 2023 is gestart met een pilotproject m.b.t. houtstook, waarbij particulieren subsidie kunnen krijgen voor het verwijderen van het rookkanaal. In 2024 is het onderzoeksproject “scherper vergunnen veehouderij” gestart. Dit project richt zich op een emissie-APK voor stallen en op de keuzes en werkprocessen die gemeenten en omgevingsdiensten hiervoor nodig hebben. Het eindrapport van KokxDeVoogd is eind september 2025 ontvangen. Het is op dit moment nog te vroeg om conclusies te trekken over de verdere opvolging van dit rapport. Een vergelijkbaar project voor industrie is in voorbereiding, en ook een project om bestaande emissiereductietechnieken beter te benutten door kennisontwikkeling en training.
• Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB):
  In 2021 zijn twee (vervolg)projecten ingezet:
  • Beleidsmatige samenwerking VAB en functieverandering: Het actualiseren van het bestaande functieveranderingsbeleid en verbreden tot een gezamenlijke aanpak binnen alle gemeenten van Regio Foodvalley én met de gemeenten van Regio Amersfoort. Deze actualisatie is in 2024 afgerond en inmiddels is deze in de deelnemende gemeenten vastgesteld.
  • Circulaire toekomst VAB: Dit project heeft tot doel om een bijdrage te leveren aan het sluitend krijgen van circulaire ketens in de regio, een businesswaardemodel te creëren voor het slopen en circulair herbouwen van stallen, onderzoek te doen naar relevante regelgeving en financiële stimulansen. De verkennende fases 1 en zijn begin 2024 afgerond met de conclusie dat er veel kansen zijn, en al veel gaande is en dat fase 3 nuttig is om communicatie en kennisdeling over de mogelijkheden te ontwikkelen en te starten. Deze fase 3 is in 2024 gestart en zal in de loop van 2025 worden opgeleverd.
• IBP-projecten 
  De samenwerkende overheden (rijk, Regio Foodvalley, provincie Gelderland en waterschap Vallei en Veluwe) hebben een aantal (deel)projecten uitgevoerd, samen met gebiedspartners:
  • Pilots gebiedsprocessen De Valk en Veenhuizerveld
  • Werkateliers ‘boerderij van de toekomst’
  • Toepassing deltaplan agrarisch waterbeheer in het Living Lab GEUS
    Deze deelprojecten zijn in 2024 afgerond.
• Opstellen Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG)
  In de periode 2022-2024 is in een dialoog met veel gebiedspartners en mede-overheden een Regionaal Perspectief Landelijk Gebied voor Foodvalley opgesteld. Deze is in de zomer van 2024 in de gemeenteraden besproken en (behoudens in Renswoude) ook vastgesteld. De gemeenteraad van Renswoude heeft in december 2024 ingestemd met deelname aan de uitvoering van het RPLG. Er is gestart met de uitvoering van activiteiten en projecten ter uitvoering van het RPLG.
• Uitvoering Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG)
  In 2024 is de uitvoerig van het RPLG gestart met wat in het RPLG is aangegeven als “eerste acties”. Daarnaast zijn inmiddels diverse andere activiteiten vanuit het RPLG gestart.
  De voortgang van deze projecten en activiteiten is beschreven in de Raadsinformatiebrief die op 13 juni 2025 door het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley is vastgesteld. Zie: Brief Foodvalley(Verwijst naar een externe website)
  Deze brief benoemt ook enkele belangrijke mijlpalen van de gezamenlijke regionale inzet, die hieronder even kort uitgelicht staan:
  • begin 2025 is door het Rijk 25 miljoen cofinanciering toegezegd in de vorm van een nieuwe Regio Deal. Dit heeft mede betrekking op thema’s in het landelijk gebied.
  • donderdag 8 januari 2026 wordt de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) voor de voortzetting van de meetnetwerken Foodvalley ondertekent door de provincies en het Rijk.
  • Regio Foodvalley heeft in maart/april 2025 een samenhangend pakket oplossingen voor het stikstofslot aangeboden aan de ministeriële commissie Economie en Natuurherstel (‘Commissie Schoof’) en aan de vaste Kamercommissie LVVN.

Vanuit het ministerie van LVVN en de provincie Gelderland, en in afstemming met de provincie Utrecht werken we aan een Regionale Piekbelastersaanpak. Hierin vindt onderlinge afstemming plaats, met input van onder meer de zaakbegeleiders die agrariërs ondersteunen, over de uitvoering en de uitwerking. Vanuit die aanpak is door de gemeenten Barneveld en Ede, samen met het ministerie van LVVN ook gestart met de Pilot Ondernemingsplannen. In deze pilot werken circa 20 agrariërs van bedrijven die als piekbelaster zijn aangeduid, maar die graag door willen gaan, aan een toekomstbestendig bedrijfsplan. Dat gaat om een integraal plan dat rekening houdt met alle relevante opgaven voor de betreffende locatie, dus niet alleen stikstof, maar ook bijvoorbeeld water en landschap. Het gaat in nauw overleg met de overheden, zowel gemeenten en provincies als waterschap en Rijk, om te komen tot meerjarig perspectief dat financieel uitvoerbaar is en juridisch geborgd kan worden.

Daarnaast wordt er door gemeenten gewerkt aan gebiedsprocessen. In het Binnenveld (gemeenten Ede, Rhenen, Veenendaal en Wageningen) is een herstart gemaakt met het gebiedsproces in de vorm van deelprocessen en een nieuwe organisatiestructuur. De gemeenten Barneveld en Ede hebben, met deelname van het Waterschap Vallei en Veluwe, de provincie Gelderland en het ministerie van LVVN, de zogeheten pré-verkenning voor het gebiedsproces Ede- Barneveld in 2025 afgerond. In het najaar van 2025 is, in afstemming met alle overheden (de provincie Gelderland en het Rijk) besloten om de volgende fase te starten.” Dit is bekrachtigd met een getekende Intentieovereenkomt (IOK). Vaststelling van het gebiedsprogramma en de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) staat gepland voor eind 2027.

Aanpak Veluwe

Naar aanleiding van het door het kabinet op 25 april 2025 gepresenteerde startpakket voor de stikstofaanpak zijn de Veluwe en de Peel aangewezen als prioritaire gebieden, met in totaal €600 miljoen aan middelen. In dat kader is de Aanpak Veluwe gestart, waarin Rijk, provincie Gelderland, waterschappen en gemeenten interbestuurlijk samenwerken aan de stikstofopgave op en rond de Veluwe. Regio Foodvalley heeft op 17 juni 2025 een regionaal Uitvoeringsplan Stikstof aangeboden aan de minister; de denklijnen hieruit worden benut voor het Veluwebrede uitvoeringsplan. Tegelijk is een intentieovereenkomst gesloten om te komen tot een bestuurlijke Samenwerkingsovereenkomst (SOK) en een gezamenlijk Uitvoeringsplan (UP). Het RPLG vormt hierbij het inhoudelijke vertrekpunt. De SOK en het UP beschrijven de doelen, randvoorwaarden, governance en aanpak voor de komende tien jaar en worden naar verwachting eind Q1 2026 bestuurlijk vastgesteld. In 2026 volgt verdere uitwerking van normstelling, juridische borging, flankerend beleid en financiering, waarbij raden worden geïnformeerd en betrokken.

Samenvatting

In de periode sinds de vaststelling van de Strategische Agenda is stap voor stap gebouwd aan een samenhangende regionale aanpak voor het landelijk gebied. De agenda heeft geleid tot concrete projecten, pilots en beleidskeuzes, met aantoonbare resultaten op het gebied van vergunningverlening, emissiereductie, circulair ruimtegebruik en gebiedsgericht werken. De regionale inzet is daarbij steeds nadrukkelijker verbonden met de interbestuurlijke Aanpak Veluwe. De focus is verschoven van agenderen naar uitvoeren. Met het vastgestelde RPLG, de start van de uitvoering, de aansluiting bij de Aanpak Veluwe, de toezegging van een nieuwe Regio Deal en de voorbereiding van de meetnetwerken is een stevige basis gelegd voor de komende jaren. Tegelijkertijd blijft de opgave complex en vraagt deze blijvende afstemming tussen overheden, gebiedspartners en agrariërs. De Strategische Agenda blijft daarmee een belangrijk kader voor gezamenlijke keuzes en voortgang.

Voor een overzicht van projecten die we de afgelopen jaren hebben gedaan en wat het heeft opgeleverd, kunt u een van bijgevoegde documenten raadplegen: ‘Wat is de oogst na 5 jaar’ (pdf, 19 MB) 

Algemeen:

In september 2024 heeft de Energieraad ingestemd met het opstarten van de processen voor het herijken/ doorontwikkelen van de RES 1.0 en het ontwikkelen van een energieperspectief voor Regio Foodvalley.

Ad 2 en 3: Grootschalige Duurzame Opwek en Energieclusters:
Door de netcongestie, de ontwikkelingen rondom de Wespendief en de zonneladder (wat de mogelijkheid van zon op land beperkt) is het duidelijk geworden dat met de huidige strategie het doelbereik van 0,75 TWh per 2030 niet behaald gaat worden. Daarom is besloten tot herijking van de strategie waarin o.a. het verlengen van de termijn (bv tot 2032) en het verbreden van de energiemix onderzocht wordt.  

• Energietransitie Academie
  Een van de pijlers binnen de Human Capital Agenda (HCA) is de aanpak van de tekorten op de arbeidsmarkt rondom de energietransitie. In 2022 is begonnen met het idee van een Energietransitie Academie, waar onderwijsmodules worden ontwikkeld. In 2023 is dit uitgewerkt als Platform E, minder gericht op het aanbieden van onderwijs, maar als netwerk van onderwijspartijen en bedrijven met als doel een betere aansluiting in opleidingsvraag en -aanbod binnen de energietransitie te verkrijgen Dit Platform E heeft onder andere in kaart gebracht wat er aan opleidingen (voltijds, modulair etc) aanwezig is, welke vaardigheden voor de toekomst van belang zijn en heeftaansluiting bij de ontwikkeling van een biobased bouwketen in Regio Foodvalley. Hiervoor is o.a. een excursie met bouwbedrijven naar de Achterhoek uitgevoerd en ook zijn docenten van verschillende MBO’s op Technova bij elkaar gekomen om kennis te delen. Platform E heeft met cofinanciering vanuit de Human Capital Agenda een mooie multiplier gekregen met financiering vanuit o.a. Revabo, WijTechniek, BouwendNederland, COG en de provincie Gelderland. In 2025 is Platform E voortgezet en is samen met relavante partijen een  een TechniekCoalitie ontwikkeld om zorg te dragen voor een breed gedragen en structureel netwerk. Deze TechniekCoalitie schijft in 2026 een TechniekAgenda waar onderwijs en bedrijfsleven de handen ineenslaan om kwantitatief en kwalitatief hjet tekort aan technische vakmensen wordt aangepakt. We sluiten daarbij aan bij de landelijke ontwikkeling zoals Hybride Techniek Centra.
• Onderzoek HR-ondersteuning MKB
  Vanuit de CHE is onderzoek gedaan naar goed werkgeverschap, waarbij kleine bedrijven zonder HR-capaciteit (typisch tot 25 FTE aan werknemers) worden bevraagd op hun behoeften en praktijk. Dit leidt tot een regiogerichte aanpak om MKB met een kleine HR-capaciteit te ondersteunen. In 2025 zijn innovatiewerkplaatsen door de CHE gefaciliteerd waar kennisdeling en samenwerking tussen bedrijven centraal staat. Bij dit onderwerp nemen we ook sociale innovatie mee, d.w.z. veranderingen van werkzaamheden binnen bedrijven als belangrijk thema. En we hebben een campagne ontwikkeld in de vorm van een bureaukalender en online campagne die begin 2026 van start gaat.
• Gelrepact projecten
  Eind 2024 zijn alle projecten die vanuit het Gelrepact gefinancierd werden afgerond en is de eindverantwording ingediend bij de provincie Gelderland. Een van deze projecten was de Oriëntatiecarrousel Energietransitie. Hierbij konden geïnteresseerden fysiek kennis maken met de verschillende disciplines binnen de energietransitie en zich laten informeren over de opleidingsmogelijkheden. Hier zijn verschillende matches uit voortgekomen. 
  Andere Gelrepact projecten binnen Regio Foodvalley waren: Leven Lang Ontwikkelen met de FAN, Wervingscampagne in de Bouw Scholingsvouchers voor Werkenden en de KiesJeKansdag .
  Begin oktober 2024 is een nieuwe Gelrepactperiode ingegaan, waarvoor met 4 Arbeidsmarktregio’s in Gelderland een project rondom Inclusieve Technologie is ingediend. Dit is in 2025 in Regio Foodvalley voortvarend opgestart met een projectgroep met o.a. Werkkracht, UWV, gemeenten en sociale werkbedrijven. Focus hier is de inzet van hulpmiddelen om mensen aan het werk te krijgen en de houden, de inzetbaarheid te vergroten en werkgevers te ondersteunen bij inclusiviteit. We delen kennis, lichten voor, inspireren en testen verschillende technologieën uit. Bovenregionaal wordt er kennis en ervaring uitgewisseld en gekeken naar een opschaling en bestendiging van activiteiten zoals proeverijen en wordt een toolkit voor accounthouders ontwikkeld.  
• The Boardroom
  The Boardroom maakt het mogelijk voor jongeren (leeftijd voortgezet onderwijs en MBO) om laagdrempelig en in korte tijd een deep dive in ondernemerschap te maken. Zo krijgen ze een nieuw perspectief op de kansen en mogelijkheden die de regio biedt op het gebied van ondernemerschap, loopbaanontwikkeling en persoonlijke groei. Begin 2025 is een succesvolle editie uitgevoerd, met 13 deelnemers uit heel Regio Foodvalley waarbij veel verschillende ondernemersplannen zijn gepresenteerd. De jongeren geven veel positieve feedback over het traject.
• Digital Days 
  Digital Days is een evenement dat jongeren bekendmaakt met banen en ontwikkelingskansen in de regio in de ICT-sector. Wij zijn als Human Capital Agenda een van de sponsoren en laten onze regio positief voor het voetlicht komen.
• Onderzoek monitoring en evaluatie HCA
  Om de kwaliteit van het programma en de onderliggende projecten te borgen is er een raamwerk ontwikkeld voor monitoring en evaluatie.
• Communicatieplan HCA
  Om de HCA en bijbehorende activiteiten beter zichtbaar en toegankelijk te maken is er een communicatieplan opgesteld met daarin onder andere richtlijnen voor communicatie door projectpartners. Doel is om kruisbestuiving tussen de verschillende HC-projecten bevorderen en een betere verbinding met de doelgroepen creëren. We voeren dit communicatieplan uit waarbij we o.a. regelmatig een nieuwsbrief uitbrengen, de website up to date houden en presentaties geven (o.a. voor de regiocommissie). Eind 2024 zijn we begonnen met een serie artikelen over de projecten en thema’s gericht op ondernemers. Deze worden in Vallei Business Magazine gepubliceerd. 

• Living Lab Regio Foodvalley Circulair
  Het Living Lab is in 2019 gestart en bezig met een programma voor de periode 2023-2026. De thema’s Bouw, Industrie en Circulaire Voedselsystemen worden via een community of Practice benadering uitgewerkt. Daarnaast zijn er ook thema’s die ad hoc in bijeenkomsten ed. worden behandeld zoals bedrijventerreinen en CSDR. Er zijn ruim 50 partners uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid aangesloten.  Het Living Lab Circulair organiseert matching tussen onderwijs en bedrijfsleven, netwerkmogelijkheden en communicatie. We ondersteunen MKB-bedrijven bij hun innovaties en zorgen voor inspiratie en kennisdeling. In 2024 en 2025 is er veel inzet geweest om een aantal kansrijke ketens op te bouwen waaronder Circulair Beton en Biobased Bouwmaterialen (van land tot pand). In september 2024 is de jaarlijkse Living Lab Day gehouden met meer dan 70 deelnemers. Ook is er 3x een circulair café georganiseerd voor informeel contact en een kijkje bij een van onze partners. In de landelijke week van de Circulaire Economie (in maart) hebben we verschillende bijeenkomsten voor studenten en bedrijven georganiseerd en zijn er in verschillende gemeentehuizen RepairCafés georganiseerd met veel aandacht voor het thema repareren.
• Community of Practice Bouw
  De Community of Practice wordt uitgevoerd i.s.m. Cirkelstad. Er worden concrete business kansen rondom projecten opgepakt, maar ook met gemeenten gesproken over o.a. aanbestedingen. De focus ligt op Het Nieuwe Normaal waar evaluaties gedaan worden bij 10-15 gebouwen die door bouwbedrijven, woningbouwcorporaties en gemeenten zijn opgeleverd. Dit levert landelijk een goede benchmark op en een gezamenlijke taal voor circulariteit. Het samen leren staat centraal. In de lijn rondom Biobased bouwen wordt nauw samengewerkt met Building Balance. We creëren samenwerking en business kansen voor zowel boeren (vezelgewassen), materiaalproducenten (bv isolatie met stro, hennepvezelplaten) als bouwers en woningbouwcorporaties. Inmiddels zijn een aantal toezeggingen gedaan voor renovatie van woningen, wordt door een consortium gewerkt aan een modulaire woning die toegepast kan worden in verschillende projecten en wordt een onderzoek uitgevoerd naar de voordelen van biobased bouwen rondom de stikstofproblematiek en netcongestie.
• Community of Practice Industrie
  In de Communicy of onderzoeken we behoeften van (MKB) bedrijven naar o.a. studentenprojecten en gezamenlijke projecten . We leggen bedrijfsbezoeken af bij de maakindustrie in Regio Foodvalley om te kijken naar rode draden van vragen, zoals bijvoorbeeld machinebouw of digitalisering en daarvoor worden specifieke bijeenkomsten georganiseerd. Voor de regiodeal is een project ingediend ‘Circulaire Fabrieken’ waar met vouchers bedrijven concrete adviezen en cofinanciering kunnen ontvangen.
• Community of Practice Voedselketens 
  De werkplaats Circulaire Voedselketens is nauw verbonden met het programma Voeding voor een Gezond Leven voor de thema's korte ketens en voedselverspilling. Er zijn jaarlijks verschillende bijeenkomsten met focus op thema's als korte ketens, voedselverspilling en projecten. Sinds eind 2023 wordt het  slimme meetsysteem van Orbisk ingezet, waarmee gemeten worden hoeveel voedsel in professionele ketens (restaurants ed.) verspild wordt en hoe dat gericht is terug te dringen. Ook wordt er gewerkt aan kansrijke ketens rondom brood, groenten en agrarische reststromen. Er is jaarlijks veel aandacht voor de Verspillingsvrije week en projecten met leerlingen van het Voortgezet- en Beroepsonderwijs.
• Community of Practice Waterstof
  De werkplaats Waterstof heeft  focus ligt op (zwaar) transport. Begin 2025 is een intentieverklaring getekend door een consortium dat een SWIM aanvraag wil indienen  bij de rijksoverheid voor een vulpunt en vrachtwagens op waterstof.  Daarna is dit thema  overgedragen aan het programma Energie waar de CoP voortgezet zal worden.
• Innovatieprijs
  De Innovatieprijs Regio Foodvalley geeft een podium aan de mooiste innovaties én de ondernemers die ze ontwikkelden. Op 29 oktober hebben we, succesvol, de lustrum editie van de uitreiking innovatieprijs georganiseerd in Nijkerk. De innovatieprijs organiseerden we samen met het bedrijfsleven, naast in kind bijdragen ontvingen we ook een bijdrage van € 21.200 van onze partners.
• Innovatiemonitor
  We hebben dit jaar voor het eerste in thema editie van de kwalitatieve innovatiemonitor uitgebracht (maakindustrie): Deze editie is ook in gerukte versie gelanceerd en uitgedeeld tijdens de uitreiking innovatieprijs op 29 oktober. Naast de interviews hebben we een meet-up georganiseerd voor ondernemers over digitalisering in de maakindustrie in samenwerking met OostNL en RCT Gelderland.

• Kantoren
  Het doel de kantorenstrategie is tot een gedifferentieerd aanbod aan kantoren en kantoorlocaties komen, dat aansluit op de toekomstige vraag naar kantoren en bijdraagt aan het realiseren van de ambities van Regio Foodvalley. Dat is belangrijk voor een goed vestigingsklimaat. Het beleid geeft antwoord op de vraag: Welke kantoorlocaties zijn nodig om de ambities van Regio Foodvalley maximaal te realiseren en tegelijkertijd het lokale en regionale bedrijfsleven optimaal te blijven accommoderen? In 2025 is de kantorenstrategie via een wensen- en bedenkingenprocedures vastgesteld in de raden van de Regio Foodvalley gemeenten. In 2026 wordt de strategie uitgewerkt in afspraken in het Regionaal Programma Werklocaties.
• Monitor bedrijventerreinen
  Het doel van de monitor bedrijventerreinen is om de regiopartners inzicht te geven in de recente uitgifte van kavels op bedrijventerreinen. We gaan zorgvuldig om met de schaarse ruimte en monitoren daarom jaarlijks de ontwikkeling van de werklocaties/bedrijventerreinen. Zo maken we de uitwerking van onze ambities inzichtelijk en kunnen tijdig interventies doen op beleid naar toekomstbestendige werklocaties. De monitor bevat o.a. informatie over de uitgifte per bedrijventerrein in het voorgaande jaar, over de herkomst van de betreffende bedrijven, over de economische sectoren waarin ze actief zijn en over de gemiddelde kavelomvang. Zo geeft de monitor een onderbouwd kwantitatief inzicht in de recente uitgifte. In het kader van duurzame verstedelijking en toekomstbestendige bedrijventerreinen geeft de monitor ook inzicht in de status van de locaties die bedrijven achterlaten en de plannen die er zijn om daarnaartoe te werken (door o.a. revitalisering en herstructurering). Op dit moment inventariseren we de data over 2024. De monitor bedrijventerreinen 2024 is afgerond en gepresenteerd aan het regiobestuur.
• Perifere detailhandelbeleid (PDV)
  Actueel PDV beleid draagt bij de leefbaarheid door leegstand in de binnenstedelijke winkelgebieden te voorkomen. De acht gemeenten voeren hetzelfde beleid uit en maken hierover regionale afspraken. Als gemeenten hier verschillend mee om zouden gaan dan is er kans dat een beleidskeuze in één van de gemeenten negatieve invloed heeft op de winkelgebieden in andere gemeenten in de regio.
• Regionaal programma werklocaties (RPW)
  Het doel van het RPW is voldoende toekomstbestendig aanbod van bedrijventerreinen van de juiste kwaliteit, waarbij de toekomstige marktbehoefte (volgens de prognoses) het uitgangspunt is. We beschikken over een actueel RPW. Het goed begrijpen en kunnen vertalen van de impact van trends zoals circulaire economie, energietransitie, robotisering en digitalisering op de ruimtevraag van bedrijven is cruciaal voor een toekomstbestendige voorraad werklocaties. Na vaststelling door de gemeenteraden (najaar 2022) zijn we aan de slag gegaan met de acties uit het regionaal programma werklocaties. In 2026 actualiseren we het RPW.

• Netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX ANF
  In onderlinge samenwerking tussen Regio Foodvalley, de Groene Metropoolregio, Provincie Gelderland en het Rijk is de netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX, gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley opgestart. De aanleiding is de verwachte groei van de bevolking, de economie en de woningbouw in het NOVEX gebied Arnhem-Nijmegen- Foodvalley en in naburige regio’s, die leidt tot een toenemende vraag naar mobiliteit en een grotere druk op het bestaande mobiliteitsnetwerk. Om deze opgaven te definiëren en gezamenlijk aan te pakken, is een integrale en multimodale benadering nodig, die rekening houdt met alle vormen van vervoer en met andere mobiliteitsontwikkelingen zoals hubs, slimme mobiliteit en gedragsverandering. Het is van belang ook de effecten van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen met grote mobiliteitsgevolgen in beeld te brengen op de verschillende schaalniveaus. Doel is ook om op basis van strategieën/ scenario’s mogelijke maatregelen in beeld te brengen en te agenderen om de bereikbaarheid te verbeteren, te verduurzamen en te innoveren. Dit gaat ons helpen bij onze verdere prioritering van kansrijke mobiliteitsmaatregelen en het realiseren van de verstedelijkingsopgave 2040. In de eerste periode van 2025 is het aanbestedingsproces doorlopen en zijn aanpak en procesafspraken gemaakt. In mei is de inhoudelijke uitwerking gestart die naar verwachting doorloopt tot eind januari/ begin februari 2026.
• Regionaal hoofdfietsnetwerk
  Met de woningbouwopgave is er een grote uitdaging om de regio bereikbaar te houden. Daarnaast zullen we met zijn allen schoner moeten gaan reizen om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen te verminderen. De regio zet daarom in op de fiets als hét vervoermiddel voor korte ritten (0-10km). Om dat te ondersteunen is het van belang om een kwalitatief goed en veilig fietsnetwerk te hebben door de hele regio. In 2024-2025 hebben de acht gemeenten, de regio en beide provincies samen bepaald wat het regionaal hoofdfietsnetwerk moet worden/zijn. Begin 2026 wordt een definitieve uitvoeringsagenda voor korte (2025-2027) en langere termijn (2028+) verwacht. Hierin wordt vastgelegd welke routes en knelpunten door welke gemeente worden aangepakt/verbeterd.
  Ondertussen is er in 2025 regionaal en in samenwerking met provincie Gelderland gewerkt aan een onderbouwde subsidieaanvraag bij het Rijk voor de Doorfietsroutes Foodvalley. Eind 2025 is deze subsidieaanvraag goedgekeurd waarmee € 43,2 mln. rijksmiddelen en € 8,1 mln. subsidie van de provincie Gelderland is toegekend. Deze doorfietsroute vormt onderdeel van genoemde uitvoeringsagenda.
• Regionaal Verkeersmodel
  In het programma Mobiliteit Regio Foodvalley (2023-2026) maken we een forse stap in het realiseren van de bereikbaarheidsambities van de regio voor 2030. Onder een duidelijke regio-aanpak, ‘Slimmer, duurzamer en gezonder’ werken we aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Foodvalley, nu en in de toekomst. Geplande gebiedsontwikkelingen (woningbouwopgave, bedrijvigheid) zullen een groot effect hebben op het bestaande wegennet en de bereikbaarheid. Daarvoor is het van belang om een betrouwbaar en toekomstbestendig multimodaal verkeersmodel voor de regio te hebben, waarin de bereikbaarheids-, en milieuopgaven van de regio daadwerkelijk op regionaal niveau getoetst kunnen worden. In 2023 is begonnen met de ontwikkeling van het model; in mei 2025 was het gereed voor gebruik door regio (o.a. ten behoeve van de netwerkanalyse NOVEX ANF en aanpak station Veenendaal-De Klomp) en gemeenten. Dit project is gefinancierd vanuit o.a. een subsidie van provincie Gelderland.
• Werkgeversaanpak Regio Foodvalley
  In 2025 is de in 2019 gestarte werkgeversaanpak gecontinueerd. Het in 2024 ingegane besluit CO2-reductie werkgebonden personenmobiliteit voor 100+ werkgevers is daarbij een belangrijk hulpmiddel gebleken om deze aanpak verder uit te breiden. 
  De mobiliteitsmakelaar / adviseur adviseert bedrijven, overheids- en onderwijsinstellingen in de regio over het verduurzamen van hun medewerkersmobiliteit. Aan de hand van een mobiliteitsscan krijgen werkgevers inzicht in het reisgedrag van hun medewerkers, waarna concrete vervolgstappen kunnen worden gezet. 
  Naast advies zijn ook in de eerste helft van 2025 diverse maatregelen en acties uitgevoerd, met als doel werkgevers te inspireren en informeren, zoals de fietsstimuleringscampagne ‘Fiets naar je werk-week’, en diverse webinars en evenementen. In november 2025 is een vervolgtraject van de werkgeversbenadering van start gegaan, met nieuwe mobiliteitsadviseurs. Zij zijn vliegend van start gegaan en hebben al met verschillende werkgevers en andere belanghebbenden rondom tafel gezeten. Dit vervolgtraject heeft als doel om nog meer werkgevers te bereiken en te bedienen met gericht advies en effectieve maatregelen. Ook worden diverse aankomende grote wegwerkzaamheden in de regio als haakje gebruikt om werkgevers te stimuleren om anders naar vervoer te gaan kijken. Dit project is dankzij mede subsidies van het Rijk en Provincie Gelderland tot stand gekomen.   
• Inventarisatie Fietsstimulering
  In het voorjaar van 2025 is de Inventarisatie Fietsstimulering afgerond. In dit onderzoekstraject zijn de kansen voor concrete gedragsinterventies/ fietscampagnes voor verschillende doelgroepen binnen de regio verkend. Het uiteindelijke doel van de Regio is dat reizigers in de regio zich meer op de fiets verplaatsen. Het eindproduct van deze verkenning is een toolbox van (laagdrempelige) maatregelen die de Regio en haar gemeenten in de komende jaren concreet kunnen gaan inzetten. In de tweede helft van 2025 zijn we bezig geweest met het voorbereiden van een uitvraag aan een bureau voor een vervolgaanpak per doelgroep, in de vorm van zowel een overkoepelende regionale campagne, als campagnes voor individuele gemeenten. Hierin werken we nauw samen met Regio Stedendriehoek, die inmiddels al ervaring in dit traject heeft opgedaan. Doel hiervan is om van elkaar te leren en te inspireren. 
  Dit project is dankzij subsidies van het Rijk en Provincie Gelderland tot stand gekomen.   

Een greep uit de bereikte resultaten binnen mobiliteit onder de Strategische agenda (2020 - 2025)

• Fietsen in het Binnenveld, met korte, middellange en lange termijn maatregelen, waaronder wegbewijzering door het Binnenveld.
• Integraal handelingsperspectief voor station Veenendaal - De Klomp voor de aanpak van het betreffende stationsgebied
• Opstellen van de nieuwe Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026
• Werkgeversbenadering Regio Foodvalley waarbij de mobiliteitsmakelaar bedrijven en instellingen in de regio adviseert over het verduurzamen van hun medewerkersmobiliteit. Ook diverse maatregelen en acties uitgevoerd, zoals de fietsstimuleringscampagne ‘Fiets naar je werk-week’, en diverse webinars en evenementen;
• Regionaal Verkeersmodel dat in mei 2025 opgeleverd voor gebruik door regio (o.a. ten behoeve van de netwerkanalyse NOVEX ANF en aanpak station Veenendaal-De Klomp) en gemeenten.
• Netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX ANF werd in 2024 opgestart, met als doel om op basis van strategieën/ scenario’s mogelijke maatregelen in beeld te brengen en te agenderen om de bereikbaarheid te verbeteren, te verduurzamen en te innoveren.
• Regionaal hoofdfietsnetwerk, gezamenlijke vaststelling van het regionaal hoofdfietsnetwerk door de acht gemeenten, de regio en beide provincies, waarbij er een uitvoeringsagenda wordt ontwikkeld (begin 2026). Onderdeel hiervan is de Doorfietsroute Foodvalley, waarvoor in 2025 € 43,2 mln. rijksmiddelen en € 8,1 mln. subsidie van de provincie Gelderland is toegekend.
• Fietsstimulering met o.a. een inventarisatie van de kansen voor concrete gedragsinterventies/ fietscampagnes voor verschillende doelgroepen binnen de regio, met als eindproduct een toolbox van (laagdrempelige) maatregelen die de Regio en haar gemeenten in de komende jaren concreet kunnen gaan inzetten.
• Diverse lobbyactiviteiten, waaronder:
  • i.s.m. andere partijen diverse acties gericht op de aanpakken voor de A1/A30 en Knooppunt Hoevelaken,
  • In aanloop naar de nieuwe concessie Arnhem Nijmegen Foodvalley (2026-2036) een “Position paper Regionaal Openbaar vervoer” en bijbehorende “Ambitienetwerk-kaart” ontwikkeld
  • Diverse werkbezoeken naar Den Haag of bij ons in de regio, waarvan meest recent het werkbezoek van ministerie IenW aan de regio in het kader van de Doorfietsroute Foodvalley.

• Uitvoeringsagenda Woondeal Foodvalley
  De Woondeal Foodvalley is in maart 2023 tussen rijk, provincies, regio en gemeenten gesloten. Jaarlijks wordt de uitvoeringsagenda vastgesteld met bijbehorende middelen (voor groot deel subsidies vanuit provincie Gelderland, Utrecht, VRO), deze middelen zijn tot en met 2027 aan de uitvoering van de Woondeal gelabeld. Aan de projecten in de uitvoeringsagenda wordt doorlopend gewerkt. En via de uitvoeringsagenda Woondeal verantwoording afgelegd. Enkele grotere trajecten zijn hieronder uitgelicht.
• Versnelling (betaalbare) woningbouw
  Via de Versnellingstafel Woningbouw en de Bouwberaden wordt gekeken hoe er versnelling kan plaatsvinden op de (betaalbare) woningbouw. Dit gebeurt met name door het plegen van interventies op specifieke problemen op projecten zodat deze weer verder kunnen. Op deze wijze zijn al enkele grote projecten in de regio vlot getrokken. Vanaf juni 2025 werken we daarnaast met Bouwberaden waarin meer op projectniveau wordt gekeken hoe knelpunten kunnen worden aangepakt. Voor het gesprek voor de verplichte Publiek-private monitor een belangrijke basis. Daarnaast is in 2025 een begin gemaakt voor een aanpak voor het versnellen van betaalbare woningbouw door middel van standaardisatie en conceptueel bouwen. Dit zal in 2026 worden gecontinueerd.  
• Actualisatie Woondeal
  In 2024 is de Woondeal geactualiseerd, deze is in Q1 2025 vastgesteld en is in Q2 van 2025 geaccordeerd in het BO wonen met de minister. Dit betreft afspraken tussen VRO, provincies, regio en gemeenten over woningbouwaantallen en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. Het afsprakenkader ouderenhuisvesting maakt een onderdeel uit van deze actualisatieronde.
• Afsprakenkader overige aandachtsgroepen
  In 2025 is gestart aan het Regionale Afsprakenkader Aandachtsgroepen. De afstemming op regionaal niveau is een wettelijke vereiste.  De gemeenteraden (ook tijdens regionale bijeenkomsten) zijn hierover geïnformeerd en stakeholders zijn vroegtijdig betrokken met de op het oog te maken afspraken rondom een evenwichtige verdeling. Het streven is om het afsprakenkader in Q1 2026 vast te stellen, dit is een ambitieuze planning.
• Samenwerking Stichting Vastgoedmonitor
  De Stichting Vastgoedmonitor organiseert jaarlijks een groot symposium met een analyse en trends van onze regionale woningbouwcijfers. Daarnaast organiseert zij twee themasymposia in voor- en najaar. De Stichting Vastgoedmonitor is een publiek-private samenwerking en fungeert als belangrijke netwerkorganisatie in Regio Foodvalley, waarbij partijen tevens veel kennis en informatie uitwisselen. Inmiddels werken wij ook intensief samen via de Versnellingstafel en zijn we gezamenlijk opdrachtgever voor de Publiek-private monitor Domiportal die de basis vormt voor de gesprekken in de Bouwberaden en Versnellingstafel.
• Regionale ruimtelijke verkenning
  Met regionaal ruimtelijk programmeren wordt in negen specifieke gebieden uitvoering gegeven aan integrale ruimtelijke opgaven. De afgelopen periode zijn per deelgebied op ambtelijk niveau opgaven en mogelijkheden in beeld gebracht. We constateren dat de voortgang in verschillende gebieden nog achterblijft. Hiervoor zijn onder meer inhoudelijke belemmeringen geconstateerd, maar ook beperkingen in ambtelijke capaciteit. Via de bestuurlijke cockpit zijn gemeenten, regio, provincies en waterschap hierover in gesprek met elkaar.
• Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley / NOVEX-gebied Arnhem Nijmegen Foodvalley
  In 2025 is gewerkt aan de acties die in de uitvoeringsagenda zijn opgenomen. Dit heeft tot goede voortgang geleid. Er is onder meer gewerkt aan een gezamenlijk beeld van de onrendabele toppen voor woningbouw. Ook hebben we verkend wat we precies onder uitloopgebieden verstaan en hoe we realisatie hiervan verder kunnen vormgeven. Met name voor de uitloopgebieden, die we “groene scheggen” noemen is een interessant concept ontwikkeld, waarin deze scheggen de verbinding leggen tussen de bestaande steden en dorpen met hun nieuwe woningbouwlocaties en de omringende landschappen. Daarnaast zijn we begonnen met een (infrastructurele) netwerkanalyse, die in beeld brengt welke mobiliteitsmaatregelen randvoorwaardelijk zijn voor de schaalsprong in verstedelijking. En we hebben verkend hoe de beschikbare rijksmiddelen voor woningbouw en mobiliteit (WoMo) hieraan kunnen bijdragen. Voor belangrijke doorfietspaden in het gebied hebben we verkenningen uitgevoerd om kosten en baten hiervan goed in beeld te krijgen. Dit heeft geleid tot een onderbouwde subsidieaanvraag bij het Rijk voor de Doorfietsroutes Foodvalley. Eind 2025 is deze subsidieaanvraag goedgekeurd waarmee € 43,2 mln. rijksmiddelen en € 8,1 mln. subsidie van de provincie Gelderland is toegekend. Na de toekenning in 2022 van €40 mln. rijksbijdrage voor de verbreding van de Rijnbrug en status als GWG (zie hierna) is dit een volgend belangrijk succes van de samenwerking tussen regio’s, provincies, waterschappen en Rijk in het kader van NOVEX.
• Grootschalige Woningbouw Gebied (GWG) Foodvalley
  Het Grootschalig Woningbouw Gebied Foodvalley heeft vier verschillende deellocaties in drie gemeenten. Binnen deze gebieden wordt voortgang geboekt met het realiseren van woningen, ondanks grote uitdagingen. Wel lopen we er in toenemende mate tegenaan dat randvoorwaarden niet of niet snel genoeg ingevuld worden om woningbouw mogelijk te maken: denk aan stikstof, natuurcompensatie en -herstel en mobiliteit. We zijn hierover in gesprek met het Ministerie en waar mogelijk wordt ondersteuning in de vorm van externe expertise uitgebreid.
  Na toekenning in 2022 van mobiliteitsmiddelen voor de deelgebieden van GWG Foodvalley (€ 67 mln.) en toekenning van gebiedsgelden (€21 mln.) in 2023, zijn eind 2025 aanvullende gebiedsgelden (€15 mln.) beschikbaar gekomen.