Column: De onvermijdelijke driehoek: wanneer ondernemen werkgeverschap wordt

Ik ken weinig ondernemers die zijn gaan ondernemen om werkgever te worden. Nee, meestal begint ondernemerschap bij een nieuw idee, een product of dienst, of omdat ze voor zichzelf beginnen nadat ze een tijd bij een baas hebben gewerkt. De motivatie waarom mensen ondernemer (zzp) willen worden is in 2024 door het CBS(Verwijst naar een externe website)onderzocht. Redenen als ‘ik wil niet voor een baas werken’, ‘ik wil zelf bepalen hoe en wanneer ik werk’ en ‘ik zocht een nieuwe uitdaging’ scoorden hoog in dat onderzoek. Werkgever zijn en mensen leiden staan niet in dat lijstje.

Maar stel, je bent lekker gestart, de opdrachten komen binnen en je onderneming gaat groeien. Het groeit groter dan het aantal uren dat jij in je week beschikbaar hebt. Het wordt steeds lastiger om al die klussen weg te zetten. Je probeert het nog op te lossen met andere zzp-ers uit je netwerk. Maar dat is lastiger aan het worden door de Wet Deregulering Arbeidsrelaties (DBA(Verwijst naar een externe website)) en dus dient de onvermijdelijke keuze zich aan: moet ik mensen gaan aannemen? Je besluit het te doen en plaatst een online advertentie bij een vacaturesite. Het kost je teveel geld en levert niks op dus kijk je in je eigen netwerk en het blijkt dat er nog ergens een familielid of iemand in je dorp interesse heeft. Je hebt een gesprek, maakt afspraken over arbeidsvoorwaarden, maakt een arbeidsovereenkomst, tekent deze beiden en dan is het een feit: je eerste medewerker.

Het tekenen van deze eerste arbeidsovereenkomst is een hele stap in je ondernemerschap. Het betekent namelijk dat je er nu twee rollen gratis bij krijgt: die van leider en van werkgever.

De rol van leider: visie, sturing en vertrouwen

Als leider heb je nu een medewerker aan te sturen. Dat betekent niet alleen taken verdelen, maar ook richting geven. Wat verwacht je van je medewerker? Hoe zorg je ervoor dat hij of zij zelfstandig kan werken, maar wel aansluit bij jouw visie en werkwijze? Een goede leider geeft niet alleen opdrachten, maar biedt ook een kompas. Dat vraagt om heldere communicatie: wat is het doel, welke verwachtingen heb je en hoe ga je samenwerken?

Daarnaast draait leiderschap om vertrouwen. Waar jij als ondernemer gewend bent om alles zelf te doen, moet je nu leren loslaten en delegeren. Dat is niet makkelijk. Je medewerker doet dingen waarschijnlijk anders dan jij zou doen – en dat kan best even wennen zijn. Maar leiderschap betekent ook ruimte geven en fouten laten maken. Want zonder die ruimte kunnen je medewerkers niet groeien, en zonder hun groei blijft je onderneming hangen op jouw schouders.

De rol van werkgever: meer dan alleen salaris betalen

Naast leider ben je nu ook werkgever. En dat brengt een nieuwe laag van verantwoordelijkheden met zich mee. Je moet niet alleen zorgen voor de juiste contracten en salarisbetalingen, maar ook nadenken over zaken als behoud, ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Want iemand aannemen is één ding, maar iemand behouden is een tweede. Hoe zorg je ervoor dat je medewerker zich betrokken voelt en zich blijft ontwikkelen? Hoe voorkom je dat hij of zij na een jaar weer vertrekt? Misschien nog belangrijker: hoe zorg je ervoor dat jij als ondernemer niet wordt opgeslokt door personeelszaken en administratie?

Veel ondernemers komen er pas na hun eerste medewerker achter dat goed werkgeverschap een vak apart is. Het vergt niet alleen specifieke kennis maar ook een mindset waarbij je niet alleen bezig bent met je bedrijf, maar ook met de mensen die het samen met jou vormen.

De onvermijdelijke driehoek: leren van elkaar

Groei betekent niet alleen meer klanten en omzet, maar ook een verschuiving in je rol. Dit is de onvermijdelijke driehoek van de groeiende ondernemer: je begon als ondernemer, maar moet ook leider en werkgever zijn. En precies daar ligt de sleutel: hoe ontwikkel jij jezelf mee met je bedrijf? Succesvol groeien vraagt om nieuwe vaardigheden, inzichten en manieren van werken. Het draait niet om meer doen, maar om slimmer organiseren. Hoe geef je richting aan je team? Hoe zorg je ervoor dat mensen met plezier en toewijding bijdragen aan je bedrijf? Hoe houd je zelf grip op je onderneming zonder vast te lopen in regels en verantwoordelijkheden?

Dit zijn vragen die je niet alleen hoeft op te lossen, er is kennis genoeg beschikbaar. In de Innovatiewerkplaats Goed Werkgeverschap zie ik hoe ondernemers hier samen oplossingen voor vinden. Ze herkennen de driehoek en leren van elkaars ervaringen. Ze hebben immers allemaal dezelfde onvermijdelijke driehoek ervaren.

Jan Willem Nuis
Onderzoeker Goed Werkgeverschap en docent HRM
Christelijke Hogeschool Ede
jwanuis@che.nl(Verwijst naar een e-mailadres)

Bronnen

 

Naar overzicht