Energy Transition Heroes: Studenten brengen kansen voor waterstof in Regio Foodvalley in kaart

Hoe houden we de energietransitie in beweging als het elektriciteitsnet onder druk staat? En welke rol kan waterstof spelen in een energiesysteem dat steeds meer decentraal, flexibeler en complexer wordt.

Op 1 juli kwamen professionals uit overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen in Wageningen voor de eindpresentatie van Energy Transition Heroes, een onderzoeksproject binnen het ACT-programma van Wageningen University. Het onderzoek kwam voort uit een door Regio Foodvalley ingebracht vraagstuk. Gedurende acht weken werkte een multidisciplinair team van studenten aan een vraagstuk dat steeds urgenter wordt voor Regio Foodvalley: hoe kunnen we netcongestie verlichten en tegelijkertijd bouwen aan een toekomstbestendig energiesysteem?  

Van regionale ambitie naar concrete oplossingsrichtingen

De bijeenkomst werd geopend met een toekomstperspectief op de energietransitie in Regio Foodvalley. Daarbij stond de ontwikkeling naar een meer decentraal energiesysteem centraal, waarin lokale opwek, energiehubs, flexibiliteit en waterstof steeds belangrijkere rollen spelen.

Tegen deze achtergrond werden de resultaten van het onderzoek gepresenteerd. Het vertrekpunt was helder: het elektriciteitsnet raakt steeds voller, terwijl de vraag naar schone energie blijft toenemen. Tegelijkertijd zijn er momenten waarop duurzaam opgewekte energie niet volledig benut kan worden. Dit vraagt om nieuwe manieren van opslaan, balanceren en inzetten van energie.

Waar liggen kansen voor waterstof?

Om die vraag te beantwoorden onderzochten de studenten waar waterstofproductie en -opslag het meeste toegevoegde waarde kunnen hebben binnen Regio Foodvalley.

Met behulp van geografische analyses, energiedata en gesprekken met stakeholders, waaronder netbeheerders, brachten zij kansrijke locaties in kaart voor een mogelijke waterstofhub. Factoren zoals netcongestie, de aanwezigheid van duurzame energiebronnen, het stroomnet en industriële energievraag werden daarbij meegenomen.  

Uit de analyse kwamen drie gemeenten naar voren als kansrijk voor verdere verkenning:

• Barneveld
• Ede
• Veenendaal 

De meest veelbelovende locaties bevinden zich nabij bedrijventerrein Harselaar in Barneveld en Kievitsmeent in Ede. Beide locaties combineren duurzame energieopwekking, bestaande energie-infrastructuur en een potentiële energievraag vanuit het omliggende bedrijventerreinen.  Waarbij de Kievitsmeent de komende jaren nog wordt uitgebreid en een mogelijke koppelkans met de bestaande rioolwaterzuivering van Ede dichtbij is.

Waterstof als onderdeel van het grotere geheel

Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat waterstof niet gezien moet worden als dé oplossing voor netcongestie, maar als onderdeel van een bredere systeembenadering. Specifiek passend in een bepaalde context.

Batterijen, energiebesparing, energiehubs, netverzwaring en waterstof vervullen ieder een eigen rol binnen de energietransitie. Juist de combinatie van deze oplossingen maakt het mogelijk om slimmer om te gaan met duurzaam opgewekte energie en de druk op het elektriciteitsnet te verminderen.  Terwijl gewenste groei van bedrijvigheid en woningbouw wel door zou kunnen.

Daarmee sluiten de uitkomsten goed aan bij de koers van Regio Foodvalley: samenwerken aan een energiesysteem dat niet alleen duurzaam is, maar ook betrouwbaar, betaalbaar en toekomstbestendig.

Samen leren, samen bouwen

De bijeenkomst liet zien hoe waardevol de samenwerking is tussen onderwijs, overheid en praktijk is. De studenten brachten niet alleen nieuwe inzichten mee, maar hielpen ook om bestaande vraagstukken vanuit een frisse invalshoek te bekijken.

De analyse biedt concrete aanknopingspunten voor vervolgstappen. Een logische volgende stap is om de geïdentificeerde locaties verder te onderzoeken op technische, economische en bestuurlijke haalbaarheid en daarbij de verbinding te leggen met verantwoorde groei in de regio en bestaande initiatieven. Zoals ontwikkelingen rondom energiehubs en systeemflexibiliteit.

Wij kijken met veel waardering terug op de inzet van het ACT-team van Wageningen University en de betrokkenheid van alle deelnemers die hebben bijgedragen aan dit onderzoek. 

Want de energietransitie vraagt niet alleen om nieuwe technologieën. Maar vooral ook om samenwerking, innovatie en de ruimte om nieuwe oplossingen te verkennen. De inzichten uit Energy Transition Heroes laten zien hoe onderzoek en praktijk elkaar kunnen versterken in de gezamenlijke zoektocht naar een betrouwbaar, betaalbaar en toekomstbestendig energiesysteem voor Regio Foodvalley.