Hoe een beetje meer technologie grote impact maakt
Op de koffie bij het project Inclusieve Technologie: Fleur en Felix veroveren de werkvloer
Fleur is een creatieve en behulpzame gastvrouw, verzorgende en kok. Ze gaat volledig ‘aan’ als ze vertelt hoe ze bij woonvoorziening De Herbergier in Voorthuizen mensen verzorgt of de lunch spontaan een verrassende draai geeft met ingrediënten die ze voorhanden heeft. Op zulke momenten staat Happybot Felix, haar ‘social robot’ lampje, groen te stralen.
“Een feest om te zien”, vinden Pieter Schortemeijer (Werkkracht) en Jolijn de Geest (Werkcentrum Foodvalley), die zich hard maken voor méér slimme inclusieve technologie op de werkvloer. Verderop stellen zij zich voor en doen ze voorbeelden uit de doeken.
Klein beetje tech, heleboel impact
Want een klein beetje technologie, in Fleurs geval Felix, kan een heleboel impact maken. “Met Felix’ kleur laat ik zien hoe het met me gaat. Ik zet het robotje ook wel eens op rood”, vertelt ze. Want concentratie, aandacht of interactie met collega’s kosten haar op sommige dagen meer energie dan op andere. En dat maakt werken in de reguliere horeca te lastig.
Terwijl Fleur waardevolle vaardigheden heeft. En die wilden zorgondernemers René en Edith Til graag inzetten voor de bewoners met geheugenproblematiek van hun kleinschalige huiselijke Herbergier. René: “Fleur past hier. Zij is ongefilterd in haar uitlatingen en heeft geen verborgen agenda. Ze geeft onze bewoners oprechte aandacht en staat open voor feedback.”
Felix helpt Fleur en haar collega’s goed op elkaar af te stemmen. Haar emoties worden zichtbaar en collega’s begrijpen beter hoe het met Fleur gaat en kunnen daar een praatje over beginnen. Tegelijk leert Fleur stap voor stap zelf beter aan te geven hoe het met haar gaat, en wat ze nodig heeft om met plezier naar het werk te blijven komen. Fleurs jobcoach Aline van Nes van Het WerktNu uit Veenendaal kan de kleuren op afstand meelezen. Aline: “Zo kan ik naast onze gesprekken op de werkvloer, tussendoor ook online inchecken om te kijken hoe het met Fleur gaat.”
‘Inclusieve technologie kan van alles zijn’
“Felix is een voorbeeld van ‘inclusieve technologie’ in Regio Foodvalley”, leggen Pieter Schortemeijer en Jolijn de Geest uit. “Als vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet vanzelf matchen, is inclusieve technologie een van de tools die we kunnen inzetten, naast begeleiding op de werkvloer, jobcoaching, training. En inclusieve technologie kan echt van alles zijn.”
En dat is precies waar Pieter en Jolijn aan werken binnen de regio. Pieter voor mensen met mogelijkheden, die werk zoeken via gemeenten. Bijvoorbeeld via UWV of met een jobcoach zoals Aline van Fleur. En Jolijn voor werkgevers met werk, die mensen zoeken en met hun talentvraag verder kijken dan de geijkte paden. Zo ‘aan’ als Fleur gaat, als het over koken gaat, zo ‘aan’ gaan Pieter en Jolijn van technologie die de mogelijkheden voor werk vergroten.
Het wemelt van de oplossingen
“Is taal een belemmering? Een vertaaloortje dat direct in je oor vertaalt werkt écht goed en snel. Daar werken verschillende bedrijven in de regio al mee”, vertelt Jolijn. “Is een medewerker goed in taken, maar niet in overzicht? Een smart beamer projecteert jouw taak steeds op je werkblad, zoals bij een lasbedrijf in Ede gebeurt. SpeakSee-setjes om te kunnen mee-vergaderen als je bijvoorbeeld doof bent, tonen meteen een transcript in een specifieke kleur van degene die aan het woord is. Ik krijg een enórme drive van dit soort oplossingen, die praktische bezwaren ombuigen naar mooie matches.”
Pieter vult Jolijn graag aan: “Wie niet makkelijk in het diepe van een nieuwe baan springt, kan al een beroepsoriëntatie doen via de virtual reality-bril om te kijken wat voor werk bij je past. Ook kan virtual reality nu al helpen bij het wegnemen van stress en zijn er trainings-avatars die je op vaardigheden trainen.”
Al deze technologieën staan al gewoon klaar, vertellen ze. “Binnen het project Inclusieve Technologie proberen we ze bekender te maken en meer toe te passen in de regio.” De technologieën kunnen meehelpen het tekort aan vakmensen in verschillende sectoren, zoals techniek te beperken. En dat hoeft geen stigma’s op te leveren, zegt Pieter. ”Wanneer bijvoorbeeld smartbeamers of slimme brillen standaard worden ingezet binnen montage, assemblage of orderpicking, ervaart niemand dit als iets extra’s of afwijkends. Het kan ook voor iedereen het werk verbeteren.”
Nieuwere ontwikkelingen binnen het project zijn intussen rijp voor tests in de praktijk. Jolijn en Pieter: “Vanmiddag gaan we ervaring opdoen met een exoskelet dat mensen met rugklachten kan ontlasten in een groenbedrijf in Veenendaal. En we onderzoeken diverse ‘collaborative robots’, oftewel ‘cobots’, en een slimme bril voor slechtzienden, die de drager vertelt wat die ziet en een hulplijn kan aanroepen.”
De tekst gaat onder de foto verder.
Mensen tekort, dus gewoon proberen
Als het aan Jolijn en Pieter ligt, blijft straks niemand door praktische bezwaren thuis, terwijl technologie die bezwaren op kan lossen. “Technologie om werk te ondersteunen helpt voor toeleiding naar de arbeidsmarkt van mensen met een afstand, maar ook om klachten of uitval te voorkomen of om productie efficiënter te maken”, onderstreept Jolijn. “Want we hebben mensen tekort in allerlei sectoren: bouw, ict, zorg, installatietechniek, horeca, noem maar op.”
Misschien klinkt het allemaal als verre toekomst. Maar hoeveel mensen werken er al wel niet met noise cancelling koptelefoons of een beeldschermbril... “Met zo’n krapte op onze arbeidsmarkt is het iets dat je gewoon moet proberen”, is de ervaring van Pieter en Jolijn. “Niet te lang twijfelen. Laat je eens verbazen door wat het oplevert.”
Oriënteren op hulptechnologie
“Het begint met oriënteren. En dat is heel makkelijk. Bijvoorbeeld op de website Inclusievetechnologie.nl. Daar staan oplossingen om met technologie te ondersteunen op allerlei gebieden, of die er nou zintuiglijk, fysiek, mentaal, of qua taal zijn. Per oplossing kan je inschatten hoeveel tijd of geld er met oplossingen gemoeid is. Vervolgens hangt het van de technologie en mate van maatwerk af of het super eenvoudig of wat complexer ligt. Er staan ook voorbeelden hoe technologie al wordt toegepast.”
Technologie Proeverij: zelf kijken en ervaren
Bedrijven en professionals die zelf willen zien hoe het werkt met een AI-bril, scenariotraining of vertaaloortje, kunnen ook een keer komen snuffelen. Daarvoor organiseren Pieter en Jolijn en hun collega’s binnen het regionale project Inclusieve Technologie Proeverijen. “Daar kan iedereen uit de regio naartoe komen. Ondernemers, werknemers, werkzoekers, jobcoaches, of uitzendbureaus, dat maakt niet uit. We zijn 28 oktober bij de BTO in Barneveld.”
Advies en subsidie voor inclusievere werkvloer
Wie in de regio inclusieve technologie serieus wil onderzoeken, voor het eigen bedrijf of in het matchwerk als jobcoach, kan daarvoor via de eigen gemeente aankloppen bij het Werkcentrum Foodvalley. “Dan komt het ook vanzelf bij ons als projectteam voor Inclusieve technologie”, zeggen ze. Pieter werkt bij Werkkracht en Jolijn bij de gemeente Veenendaal. “Straks kan je ons ook vinden via de nieuwe website werkcentrumfoodvalley.nl” Bovendien is er in sommige gevallen vanuit het project ook nog subsidie voor de aanschaf van technologie die werkgevers en medewerkers helpt naar een inclusievere werkvloer. Die loopt nog door tot september.”
Regio Foodvalley als inclusieve techregio
Het project Inclusieve Technologie is in Regio Foodvalley een samenwerking met nog vier Gelderse regio’s, ondersteund door de Provincie Gelderland. Tien bedrijven doen mee in het onderzoek en ook is onderzoek en onderwijs aangehaakt. Dat werpt volgens Pieter ook leuk licht op hoe de samenwerking in de eigen regio er uit ziet als je kijkt naar de andere regio’s. “Sommige regio’s zijn echte tech-hubs waar veel van dit soort innovatie het licht ziet of zich verbetert, waar wij wel eens jaloers naar kijken. Maar we merken dat wij in onze regio echt heel sterk zijn in korte lijnen naar een heel betrokken ondernemersveld waar de technologie ook echt in landt. Daar kijken andere regio’s dan soms weer jaloers naar.”
Het programma Human Capital is partner in dit project, juist ook omdat inclusieve technologie onderdeel zou moeten worden van het gewone bedrijfsproces. Het is relevant voor veel bedrijven, vanuit het oogpunt van productiviteit, voorkomen van uitval en vitaal houden van werknemers. Daarnaast helpt het mensen langer aan het werk te blijven en is het daarmee een ingrediënt om de arbeidsmarktkrapte tegen te gaan.
De koffiebeker gaat naar…
De volgende editie: Directeur Knooppunt Techniek uit Ede Joop Hazeleger, drinkt koffie met regionaal projectleider Sterk Techniek Onderwijs Auke Oosten bij vmbo De Meerwaarde uit Barneveld. Ook PON, met wie de werkplaats deels wordt gedeeld, haakt aan. Ze spreken over de inzet van een hybride techniekopleider in de school. Aan hen luidt de vraag van Pieter en Jolijn: ‘Wat is er volgens jullie echt nodig om techniek structureel aantrekkelijker te maken voor jongeren?’