Raadsbijeenkomst toont: samen aanpakken is sleutel voor de woonopgave

Tijdens de regionale raadsinformatiebijeenkomst op woensdagavond 26 november stond één onderwerp centraal: hoe houden we onze regio leefbaar en betaalbaar, nu en in de toekomst? Met groeiende inwonersaantallen, stijgende woonvraag en druk op de woningmarkt was de boodschap van de avond helder: samenwerken is noodzakelijk.

De avond werd geopend door Petra Doornenbal, bestuurlijk verantwoordelijk voor het regionale programma Wonen. Zij benadrukte hoe urgent de gezamenlijke opgave is. Voor alle gemeenten in Regio Foodvalley speelt dezelfde vraag: hoe bouwen we genoeg, betaalbaar en passend voor iedereen? Doornenbal schetste dat deze bijeenkomst bedoeld is om raadsleden mee te nemen in de actuele ontwikkelingen, de regionale afspraken en de keuzes die de komende tijd op hen afkomen.

De woningopgave is groot en urgent

Vervolgens schetste Holmer Doornbos, programmadirecteur Verstedelijking Regio Foodvalley, de omvang van de opgave. Regio Foodvalley groeit richting 2040 naar 500.000 inwoners. Dat vraagt om 45.000 nieuwe woningen, een groei van 30% in 15 jaar. Hoewel er regionaal afspraken liggen met Rijk en provincies, gaat de bouwproductie niet snel genoeg. Met de huidige bouwcijfers, gemiddeld 2.100 woningen per jaar, terwijl 2.500 nodig zijn, loopt de regio achter op de doelstellingen. Vooral na 2034 dreigt een tekort aan plancapaciteit. De gevolgen zijn merkbaar voor inwoners: langere wachtlijsten, hogere prijzen en meer druk op mobiliteit wanneer mensen buiten de regio moeten wonen en verder moeten reizen. Daarom is versnelling noodzakelijk. En dat lukt alleen met duidelijke keuzes, voldoende capaciteit, regionale samenwerking én steun van andere overheden voor zaken zoals stikstofruimte, het elektriciteitsnet en mobiliteit.

Woningcorporaties: “Laat ons sneller en slimmer bouwen”

Wieke Veldhuizen, directeur-bestuurder van Rhenam Wonen, liet zien hoe woningcorporaties zich sterk maken voor meer betaalbare woningen. Samen willen zij tot 2040 12.000 sociale huurwoningen en 1.200 studenteneenheden bouwen. Maar de realiteit is weerbarstig: projecten worden duurder, regels stapelen zich op en processen zijn complex. Om te kunnen versnellen, pleit Veldhuizen voor meer standaardisatie via conceptueel bouwen, waarbij corporaties werken met herhaalbare woningtypen. Dat is sneller, goedkoper en vaak duurzamer. Haar oproep aan raadsleden was duidelijk: bied ruimte voor versnelling, voorkom extra maatregelen bovenop landelijke regels en vertrouw op de expertise van corporaties.

Nijkerk laat zien dat het kan

Wethouder Esther Heutink-Wenderich vertelde hoe Nijkerk met het project ‘Wonen bij Jaap’ in hoog tempo 250 woningen realiseerde voor met name jongeren en starters. Niet door eindeloos te vergaderen, maar door vertrouwen, lef en goede samenwerking. Het resultaat? Een groene, gemengde wijk waar jonge mensen (18-34 jaar) de kans krijgen om zelfstandig te wonen en zich te ontwikkelen. Met compacte woningen, gedeelde voorzieningen en nadruk op samenleven toont Nijkerk dat creatieve oplossingen mogelijk zijn, mits gemeente en corporaties elkaar de ruimte geven.

Aandachtsgroepen: zorgen voor eerlijke kansen in de hele regio

Daarna werd stilgestaan bij een ander belangrijk thema: hoe zorgen we dat mensen met een urgente woonvraag een eerlijke kans krijgen? Denk aan mensen die uitstromen uit zorg of opvang, gezinnen in nood of medische urgenten. Met de aankomende Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting moeten gemeenten regionaal afspraken maken over urgentie en woningtoewijzing. De regio wil hier niet op wachten en werkt alvast aan een afsprakenkader voor aandachtsgroepen.

Het doel:

• gelijke kansen voor inwoners met urgente woonvragen
• heldere, gezamenlijke regels voor urgentie
• evenwichtige verdeling van deze woningen over de gemeenten

De eerste schattingen laten zien dat het gaat om ongeveer 200 tot 300 woningen per jaar. Voor raadsleden betekent dit dat zij straks een belangrijk kader vaststellen voor hun woonbeleid in de gemeente.

Samen vooruit

Dario Castiglione, voorzitter Regiocommissie sloot de avond af met een duidelijke boodschap: de woningbouwopgave raakt de hele regio en alleen samen kunnen we dit aan. Voor elke drie woningen die we nu bouwen, zouden er eigenlijk vier moeten komen om de groei bij te houden.
Hij riep raadsleden op om ook collega’s mee te nemen naar toekomstige raadsinformatiebijeenkomsten. “Want,” zo benadrukte hij, “de keuzes die we nu maken bepalen hoe onze regio er straks uitziet voor onze inwoners.”