Techniekonderwijs in de regio organiseer je samen

Op de koffie bij De Techniek Coalitie

Je huis verbouwen? Een bouwproject aannemen? Of zonnepanelen installeren? Goed idee allemaal, maar waar halen we de vakmensen vandaan? Overal in Nederland ook in Regio Foodvalley, komen we mensen tekort in de techniek. Maar een ‘onzichtbaar’ netwerk van ondernemers, onderwijs en overheid werkt nu aan het werven, opleiden en behouden van vakmensen: De Techniek Coalitie Regio Foodvalley. Aanhaken is aan te raden, want: “Samen bereiken we meer voor het technisch vakmanschap van de toekomst.”

Aan het woord zijn Piet Koppelaar en Gert Jan Koetsier van de Techniek Coalitie. Gert-Jan Koetsier is vanuit Regio Foodvalley kwartiermaker voor deze coalitie, die over de breedte van de hele regio onderwijs en ondernemers aanhaakt. Piet Koppelaar bestiert ReVaBo in Oosterbeek, een opleidingscentrum zonder winstoogmerk van een collectief van leerbedrijven in de bouw. ReVaBo is mede-initiatiefnemer  van de Techniek Coalitie. Bij ReVaBo is het samenwerken aan toekomstig vakmanschap voor Arnhem en de Zuid West Veluwe al sinds 1984 dagelijkse praktijk. Daarnaast is Piet ook directeur van de Barneveldse Bouw Opleidingen (BBO), het opleidingsbedrijf dat sinds kort in Barneveld leerlingen opleidt.

Werven, opleiden, behouden

“We werven jonge talenten die door leren en werken bij een opleiding én leerbedrijven een mbo-diploma halen. Maar we leiden ook zij-instromers op: van een hoogleraar die het over een andere boeg wil gooien tot een niet-uitkeringsgerechtigde die thuis zit. Bovendien verzorgen we bijscholing voor mensen die al werken maar iets komen bijleren.” De stichting bewijst haar bestaansrecht al jaren in de wereld tussen leren en werken, bijvoorbeeld als het gaat om timmeren, stuken, metselen en tegelzetten.

Meerwaarde van een coalitie

ReVaBo sloot  zich graag aan bij de regionale Techniek Coalitie. Want: “Als we als ondernemers, onderwijs en overheid samen hiervoor optrekken, dan pakken we kansen op die anders blijven liggen.”
Koetsier: “Een netwerk waarin onderwijs en ondernemingen samenwerken voor talentontwikkeling, zoals bij ReVaBo, is er niet overal in de regio en ook niet voor elke sector. En versnippering is jammer. Want je hebt als technische branche baat bij een regio waarbinnen ál jouw technische opleidingsvragen en jouw personeelsvraagstukken kunnen landen in een geolied netwerk waarbinnen een antwoord te vinden is. Landelijk noemen ze dat ‘Hybride Techniekcentra’.”

Koppelaar kan voorbeelden putten uit de ReVaBo praktijk waarom leerlingen, onderwijs én bedrijven gebaat zijn bij een brede regionale samenwerking tussen onderwijs en ondernemen. 

“Een leerling of zij-instromer die de techniek in wil, kan soms niet meteen in een schools systeem passen of toch niet bij een bepaald gekozen bedrijf of bepaald vakgebied aarden. Als je dan deel uitmaakt van een grotere samenwerking, vind je makkelijker een alternatieve route en behoud je die leerling dus sneller voor de sector.” 

Ieder zijn vak

De regionale samenwerking heeft naast de voordelen voor de leerlingen, ook met name voordelen voor het onderwijs en de bedrijven. “Onderwijs en ondernemers moeten helemaal niet zonder elkaar willen als het om opleiden gaat. Als een leerbedrijf veel nieuwbouw doet waar de deuren prefab in komen, leert de timmer leerling er niet hoe je een deur moet afhangen. In een collectief opleidingscentrum kan je dat bij-oefenen. Maar daar leer je vervolgens nog steeds geen Engels en rekenen. Dat laten we graag over aan het onderwijs. We moéten dus samenwerken.”

Nog een reden om samen op te trekken, met álle onderwijsniveaus én technische disciplines, is de landelijke aandacht voor werkend leren en lerend werken in netwerken die ze ‘Hybride Techniekcentra’ noemen. Koetsier: “Dat is goed, maar je ziet daarbij nu wel dat landelijk wordt nagedacht over het samenvoegen van techniekprofielen in het vmbo zoals PIE (produceren, insalleren en energie) en BWI (bouwen, wonen en interieur). Dat biedt de leerling bredere oriëntatie, maar betekent ook juist een verarming in specifieke vakrichtingen waarin we als Regio Foodvalley juist heel sterk zijn. Dat lossen we op door in afstemming met het onderwijs invulling te geven aan datgene wat daar niet ingevuld kan worden, maar bij een opleidingsbedrijf wel.”

Koppelaar valt bij: “Nee, je wilt geen verschraling van dat opleidingsaanbod. Voor de leerlingen uit de Regio FoodValley is dat geen positieve ontwikkeling. Op dit moment werken wij samen met de VMBO scholen om goede invulling te geven aan het onderdeel BWI. Onze collega’s van het opleidingsbedrijf Installatiewerk (IW) en de Barneveldse Techniek Opleiding (BTO) doen dat ook voor de invulling van PIE.”

De tekst gaat onder de foto verder.

Regionale agenda, lobby, subsidie

De acht samenwerkende gemeenten binnen Regio Foodvalley vormen de derde ‘o’ in het techniekverhaal van overheid, onderwijs en ondernemers. Zij stelden kwartiermaker Koetsier aan, om iedereen aan tafel te krijgen voor het behoud van technisch vakmanschap. Wat levert het op om met de regionale overheden aan tafel te zitten in een Techniek Coalitie? 

Piet Koppelaar kan wel een reden noemen. “Het vormgeven van een gezamenlijke visie en het opstellen van een gezamenlijke agenda. Als coalitiepartijen in de regio kan je onderzoeken wat ons gezamenlijke grotere belang is. Welke dingen moeten we aanpakken? Zoals die techniekprofielen bijvoorbeeld.”

Koetsier: “We werken samen aan het opstellen van de Techniek Agenda, die we met de Techniek Coalitie uitvoeren. Door de neuzen dezelfde kant op te hebben, kan je voor die agenda lobbyen, samen van elkaar leren en samen subsidies ontsluiten. We willen een hybride technieknetwerk waarin bedrijven, brancheverenigingen, onderwijsinstellingen en overheden goed naar elkaar doorverwijzen, elkaar helpen, en elkaars ambassadeurs zijn. Dat gaat zorgen voor voldoende technisch vakmanschap in de toekomst. En impact krijgen voor inwoners, werkgevers en werknemers.”

De koffiebeker gaat naar…

Pieter Schortemeijer, projectleider Inclusieve Technologie AMR Foodvalley vanuit Werkkracht. Dit willen de interviewpartners van deze aflevering graag van hem horen:  Koppelaar: Hoe wordt Inclusieve Technologie ingezet bij beroepsbeoefenaars binnen de techniek? Koetsier: Hoe kunnen ondernemers en werkgevers aan de slag met inclusieve technologie zonder hiermee een label te creëren voor hun werknemers die hier gebruik van maken?