Uitvoeringsagenda Woondeal Regio Foodvalley 2025

Woonwijk in Wageningen. Een oouder stel loopt door de straat.

Categorieën

Wonen

Fase

In uitvoering

Gerealiseerd

30%

Voortgang

Naar verwachting
Heeft aandacht nodig
Er zijn problemen

Budget

Naar verwachting
Heeft aandacht nodig
Er zijn problemen

Over het project

In 2023 is de samenwerking tussen Rijk, provincies, woonregio’s en gemeenten bekrachtigd in de Woondeal Foodvalley. In de Woondeal zijn afspraken gemaakt over het aantal woningen: 25.000 tot 2030 en het percentage betaalbare woningen. Naast afspraken voor de regio zijn er ook afspraken gemaakt waar provincie en Rijk verantwoordelijk voor zijn, de randvoorwaarden. Het gaat daarbij om investeringen op het gebied van mobiliteit, dekking van onrendabele toppen, stikstofruimte, ambtelijke capaciteit en de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. Zo werken we samen aan de uitvoering van de Woondeal. In juni 2025 is de Woondeal geactualiseerd (pdf, 1 MB) gebaseerd op nieuwe cijfers uit de Primos 2023 en het inlopen van het woningtekort naar 2% via het regionaal programmeren.

Voor de uitvoering van de woondeal stelt de Rijksoverheid een specifieke uitkering (SPUK) woondeals ter beschikking aan de provincies, daarnaast dragen provincies ook financieel bij. In Regio Foodvalley hebben we te maken met twee provincies, Gelderland en Utrecht. We hebben daarom één regionale Uitvoeringsagenda Wonen opgesteld. In de Uitvoeringsagenda staan de activiteiten die we met elkaar willen realiseren.

De uit te voeren activiteiten in 2025 richten zich op het realiseren van de geplande woningbouw in samenwerking met woningcorporaties en marktpartijen, specifiek werken we in regionaal verband aan:

het vergroten van het aandeel betaalbare woningen in de plannen,
het realiseren van voldoende plancapaciteit,
meer woningen realiseren binnen de reeds bestaande woningvoorraad
de woningbouw in zijn algemeenheid waar mogelijk versnellen.

In de uitvoering zijn werkgroepen samengesteld met woonspecialisten uit verschillende gemeenten die samenwerken rond bepaalde thema’s. Afhankelijk van het onderwerp worden er soms ook externe adviseurs betrokken. Op dit moment werken we aan de volgende onderwerpen:

Versterking capaciteit woondeal op regioniveau: Op het regiokantoor heeft het team wonen versterking gekregen na het betrekken van een programmasecretaris voor de dagelijkse ondersteuning en een voorzitter en programmasecretaris voor de versnellingstafel.
Behalen strategische doelen en uitvoering Woondeal: De basis voor deze uitvoeringsagenda is de Woondeal 2023. Welke in juni 2025 is geactualiseerd. De afspraken die in de Woondeal zijn gemaakt moeten verder z’n beslag krijgen in lokale Volkshuisvestingsprogramma’s en Woonzorgvisies en uitvoeringsagenda’s. In 2026 zal meer capaciteit worden ingezet op het strategisch overzicht en ondernemen van acties op het behalen van de doelen van de Woondeal.
Publiek-private monitoring: Om te kunnen versnellen hebben we meer inzicht nodig in de woningbouwprojecten en de zaken waar gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars in die projecten tegenaan lopen. We hebben daarvoor samen met de Stichting Vastgoedmonitor Woningmakers gevraagd een realisatiemonitor op te zetten voor het maken van een actueel dashboard op basis van de reguliere planregistratie van woningbouwprojecten door gemeenten voor de provincies. De data van de planregistratie is wordt in de publiek private monitor getoetst aan de data van marktpartijen. Dit dashboard geeft meer inzicht in de knelpunten en interventiemogelijkheden in projecten.
Huisvesten aandachtsgroepen: In 2024 is het afsprakenkader ouderenhuisvesting vastgesteld. De ambities en afspraken zijn in 2025 voor een deel in uitvoering gebracht met (lokale) stakeholders. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan een afsprakenkader overige aandachtsgroepen en fairshare afspraken en het actueel houden van de regionaal afgestemde huisvestingsverordening op basis van wetgeving. Er is een ambitieuze planning om deze voor de gemeenteraadsverkiezingen in Q1 van 2026 door de colleges vast te laten stellen. Voor beide lijnen worden externe bureaus ingehuurd die begeleid worden door werkgroepen met vertegenwoordigers uit de gemeenten.
Wet Versterking Regie Volkshuisvesting: De Wet Versterking Regie volkshuisvesting zorgt voor de wettelijke verankering van alles wat op het gebied van volkshuisvesting in gang is gezet. Overheden krijgen hiermee de wettelijke instrumenten in handen om met meer regie – en meer tempo – meer betaalbare woningen te bouwen. In 2026 zal de focus vooral liggen op het belangrijkste onderdeel van de wet, te weten implementatie in het Volkshuisvestingsprogramma (voorheen de Woonvisie).
Verkenning mogelijkheden beter benutten bestaande voorraad: Om 25.000 woningen te realiseren voor 2030 willen we ook gebruik maken van de potentie van op- en aanbouwen, woningsplitsen en erfdelen in onze regio. Dit jaar proberen we meer inzicht te krijgen in de aantallen, de randvoorwaarden en de ondersteuningsbehoefte op dit gebied.
Standaardisering en bouwstromen (Conceptueel bouwen): Mede gelet op beperkte financiële middelen én de schaarse beschikking over menskracht is efficiënte uitvoering van woningbouwprogramma’s geboden. In 2026 gaan we door met de gezamenlijk aanpak van versnelling van de betaalbare woningbouw door standaardisatie en conceptueel bouwen. Onder meer door het versterken van de samenwerking tussen gemeente, corporaties en marktpartijen, met als doel kennisdeling te bevorderen, samen concreet aan de slag te gaan op enkele pilotlocaties en waar mogelijk gezamenlijk inkoop te stimuleren en een stabielere bouwstroom te realiseren.
Toekomstbestendig bouwen: Regio Foodvalley heeft ambities op het gebied van toekomstbestendig bouwen en circulariteit. Deze worden samen met Living Lab Foodvalley Circulair vormgegeven. De focus ligt hierbij op circulair en biobased bouwen.
Publiek-private samenwerking: we continueren voor de komende jaren onze publiek-private samenwerking via de Stichting Vastgoedmonitor. Hierin participeren overheden, corporaties, ontwikkelaars en bouwers. Het is een waardevol netwerk voor iedereen die met wonen te maken heeft in onze regio.

Naast bovenstaande thema’s ligt er het voorstel voor om een flexpool van experts in te richten. Om zo onze regionale samenwerking op het gebied van de woningbouwopgave verder te versterken en doelen uit de Woondeal beter te kunnen realiseren. De flexpool biedt gemeenten in onze regio snelle toegang tot gespecialiseerde kennis en tijdelijke adviescapaciteit voor vraagstukken waar de reguliere organisatiecapaciteit tekortschiet. Denk hierbij aan expertise op het gebied van project- en procesmanagement, duurzaamheid, ecologie, etc. Daarmee verkleinen we de afhankelijkheid van externe project inhuur en houden we waardevolle expertise binnen de regio vast.