Verantwoord groeien

We realiseren in onze regio een verantwoorde groei. Een groei waar ‘Meer landschap en meer stad’ hand in hand gaan. Een groei waarbij de unieke kenmerken van onze regio behouden blijven en we een regio blijven waar het nu en in de toekomst goed en gezond wonen, recreëren en werken is. Kortom, een regio waar leefbaarheid en brede welvaart centraal staan.

• We werken aan het realiseren van de vastgelegde NOVEX-doelstellingen zoals beschreven in het eerder vastgestelde Novex Ontwikkelperspectief:
  • Schaalsprong in verstedelijking (wonen, werken, mobiliteit en energie)
  • Natuurherstel en robuust watersysteem
  • Doorontwikkeling in de landbouw 

De bijdrage aan het realiseren van NOVEX-doelstellingen is richtinggevend voor de inzet op de onderliggende thema’s. 

• We werken op systeemniveau en op regionale schaal (regiobrede dragende systemen rond energie, mobiliteit, bodem, water en ecologie) of in de aangewezen negen gebieden binnen regionaal ruimtelijk programmeren. Het betreft Binnenveld, KennisAs, De Nieuwe Meent, De Klomp, Ede-Barneveld, Renkums Beekdal, Groene Valleilint, GEUS en Regiopoort Nijkerk.
• We werken aan de ruimtelijke randvoorwaarden die nodig zijn om onze doelen te realiseren, zoals o.a. netcongestie, stikstof en mobiliteit. 

Verantwoorde groei, onderdeel Verstedelijking

Verstedelijking gaat over het realiseren van voldoende woningen (ca. 45.000 tot 2040) en voldoende en passende ruimte voor werkgelegenheid in samenhang met de dragende systemen (zoals energie, mobiliteit, bodem, water en ecologie) die daarvoor toegerust zijn, waar binnen verstedelijking het accent gelegd wordt op energie en mobiliteit.

Uit de eerste cijfers van de planmonitor 2026 blijkt dat er veel werk aan de winkel om onze woningbouwambities te kunnen realiseren en onze afspraken na te komen. De afgelopen jaren zijn minder woningen gerealiseerd dan beoogd. Op langere termijn is er nog onvoldoende harde en zachte planvoorraad. De uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen ligt grotendeels stil. Hier liggen bekende knelpunten onder, zoals netcongestie, mobiliteit, stikstof, flora- en faunawetgeving, onrendabele toppen en ambtelijke capaciteit. Naast het hoofd bieden voor de aanpak van concrete knelpunten, bijvoorbeeld via publiek-private versnellingstafels en bouwberaden, werken we aan lange termijn (systeem)oplossingen.

Binnen NOVEX Arnhem Nijmegen Foodvalley werken we met beide provincies, het Rijk en de waterschappen en twee regio’s Foodvalley en GMR samen aan onze gezamenlijke ambitie van ‘meer landschap, meer stad’. Inmiddels is de netwerkanalyse mobiliteit vrijwel afgerond waarin in is beeld gebracht wat de verstedelijkingsopgave van het gebied betekent voor de mobiliteitsnetwerken in de regio. Dit leidt naar verwachting later dit jaar tot bestuurlijke afspraken op het BO Leefomgeving en/of BO MIRT. Er is gestart met gezamenlijk onderzoek naar het in beeld brengen van de onrendabele toppen van gebiedsontwikkeling. En zijn de eerste stappen gezet naar het ontwikkelen van een regionale investeringsagenda (RIA). Vanuit NOVEX wordt ook gewerkt aan het in beeld brengen van de impact van sectorale ontwikkelingen en/of (Rijks)programma’s op onze gezamenlijke doelen, dmv een zgn. NOVEX-check. Deze is uitgevoerd voor de Aanpak Veluwe en wordt uitgevoerd voor netcongestie.

Gebiedsaanpak De Meent, De Klomp, KennisAs en Regiopoort Nijkerk zijn gebieden waar een belangrijk deel van de verstedelijkingsopgave van de regio zou kunnen landen. Voortgang in deze gebieden is van groot belang om de regionale ambities te realiseren.  De betrokken overheden in deze gebieden werken samen om tot haalbare plannen te komen.

Verantwoorde groei: een toekomstbestendig landelijk gebied

In Regio Foodvalley werken we aan een toekomstbestendig landelijk gebied waarin landbouw, natuur en water in balans zijn. De opgaven zijn groot: herstel van natuur en biodiversiteit, verbetering van waterkwaliteit, klimaatverandering en de stikstofproblematiek vragen om actie. Tegelijkertijd willen we perspectief houden voor een sterke en innovatieve agrarische sector die van grote waarde is voor onze regio en Nederland.

De afgelopen periode zijn belangrijke stappen gezet. Binnen de Aanpak Veluwe werken Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten samen aan een gebiedsgerichte aanpak voor stikstofreductie, natuurherstel en verbetering van de waterkwaliteit. Daarbij staat niet een generieke oplossing centraal, maar maatwerk dat aansluit bij de kenmerken van het gebied. De Veluwe en Regio Foodvalley laten zien dat een gezamenlijke aanpak van overheden en gebiedspartners noodzakelijk is om resultaten te boeken.

Ook werken we verder aan de uitvoering van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG), vastgesteld in 2024. 
Zo zijn de regionale meetnetwerken uitgebreid om beter inzicht te krijgen in emissies, waterkwaliteit en natuurontwikkeling. Deze kennis helpt ondernemers en overheden om maatregelen effectiever in te zetten en ontwikkelingen beter te monitoren. Daarnaast zijn de eerste nulmetingen voor Basiskwaliteit Natuur en Groenblauwe Dooradering uitgevoerd en is gestart met een vervolgprogramma om biodiversiteit en landschapskwaliteit gericht te versterken.

Voor de agrarische sector ligt de focus op toekomstbestendig ondernemerschap. Samen met ondernemers werken we aan innovaties die bijdragen aan emissiereductie, verbetering van bodem- en waterkwaliteit en een gezonde bedrijfsvoering. Projecten rondom praktijkkennis, bodemkwaliteit, kruidenrijk grasland en gebiedsgerichte innovatie laten zien dat verduurzaming en economisch perspectief hand in hand kunnen gaan. Dit doen we samen met partners in het landbouwnetwerk.

De komende periode zetten we verdere stappen in het versterken van het natuurlijke systeem van bodem, water en natuur. Door kennis uit het gebied te verbinden met de inzet van ondernemers, inwoners en overheden werken we aan een robuust watersysteem, herstel van natuur en biodiversiteit en een toekomstbestendige landbouw.

Door op deze wijze te bouwen aan een vitaal en leefbaar landelijk gebied ontstaat er tegelijkertijd de noodzakelijke fysieke en sociaal-economische ruimte om doelstellingen op het vlak van verstedelijking (werken, wonen, mobiliteit en energie) en toekomstbestendige economie te realiseren.