Voortgang Strategische Agenda 2026-2030

• Community of practice circulaire voedselketens
  Is een project dat zowel raakt aan programma Food en Programma Circulair. Vanuit hier zijn we aan het verkennen of de activiteiten die nu plaats vinden in de circulaire broodketen mogelijkheden bieden om op te schalen buiten de ambachtelijke bakker en ook te implementeren in de grootschalige productie van brood.
• Kantine Kompas
  Dit project voert Regio Foodvalley in samenwerking met de Green Protein Alliance en de WUR uit. Het project richt zich op lekker en gezond eten en vooral het vergroten van de keuzevaardigheid van jongeren, doordat ze zichzelf en elkaar stimuleren om nieuwe gerechten te proberen. Leerlingen die deelnemen aan het project gaan zelf aan de slag met het creëren van een plantaardig alternatief voor in de kantine. De animo voor het project is boven verwachting. Daarom kon in de eerste helft van 2026 is er gewerkt aan het verbreden van het project, door nieuwe concepten te ontwikkelen. De ervaringen uit dit project worden gemonitord, onderzocht op daadwerkelijke gedragsverandering en ingezet om toekomstige interventies verder te ontwikkelen.
• Orbisk
  Is een project waarbij de regio een apparaat inhuurt om in te zetten bij horecagelegenheden, om hun verspilling te meten. Met de gegevens die daarmee gegenereerd worden, kan de deelnemer zijn inkoopstrategie eventueel aanpassen om minder voedsel te verspillen en kosten te besparen.
• Regionale voedselverwerking
  De regio draagt bij aan een haalbaarheidsstudie om op regionaal niveau een verwerkingsfaciliteit te realiseren voor de verwerking van regionale producten (als ingrediënt of als geheel).
• Broodje Vallei
  Samen Future up (voorheen MVO) is een broodje ontwikkeld met (zo veel mogelijk) regionale ingrediënten. Er is gestart met het organiseren van grotere afnemers en met hen is gezamenlijk de receptuur ontwikkeld. Het project richt zich nu op het borgen van de samenwerking en de werking van systemen en structuren te optimaliseren. Als het goed is, is dat de eerste helft van het jaar afgerond. 

Activiteiten uit het jaarplan:

• Voortzetten systeem- en actoren analyse huidige regionale voedselecosysteem: Deze is inmiddels af. We bepalen in het programmateam van juli, met welke concrete aanbevelingen uit het onderzoek we als eerste verder gaan.
• Identificeren en analyseren van 5 activiteiten van verschillende partners, die bijdragen aan een toekomstbestendig voedselsysteem en helpen te voorzien in de behoeften voortvloeiend uit deze activiteiten om het toekomstbestendig voedselsysteem verder vorm te geven. 
  Op dit onderdeel zitten we nog in de onderzoeksfase. Waar we nu concreet naar kijken is activiteiten in de circulaire broodketen en de activiteiten die (gaan) spelen op het NIZO terrein,
• Verbinden en uitdragen van belangrijke/ innovatieve ontwikkelingen via kennis, inspiratie en pilots:
  •    Hier ligt de nadruk nu vooral op: Kantine kompas: een pilot die we willen verbinden aan activiteiten van het voedingscentrum. Er wordt hierin sowieso waardevolle kennis opgedaan. 
  •    Investeren in netwerkopbouw
  •    Verbinding leggen tussen de verschillende clusters / campussen.
• (Inter) nationaal samenwerken om belangen nog beter te kunnen vertegenwoordigen:
  Voortzetten samenwerking FoodNL en input leveren voor activiteiten met/ voor internationale regio’s / delegaties.
  Contacten met 2 andere EU-regio’s opstarten/ herstellen.
  Samenwerking op belangenbehartiging lobbyfiche Food en Innovatie met PA-adviseur
• FoodNL blijven we op aangesloten en we hebben inmiddels ook weer contacten met een Zweedse regio, waar wellicht een vorm van samenwerking uit voort kan vloeien. We zitten nu nog in de verkennende fase.

• Innovatieprijs
  De Innovatieprijs Regio Foodvalley is uitgegroeid tot hét podium voor innovatieve ondernemers in de regio. Jaarlijks worden ondernemers, startups en talenten in de schijnwerpers gezet die met vernieuwende producten, processen en diensten bijdragen aan de economische kracht van Regio Foodvalley. Naast de Innovatieprijs vormt ook de Young Talent Award een belangrijk onderdeel van het evenement. 
  Voor 2026 vindt de uitreiking plaats op 27 oktober in De Hof in Renswoude. De prijzen worden uitgereikt in de categorieën Agri & Food, Industriële & Logistieke Innovaties en ICT. Daarnaast wordt de Young Talent Award uitgereikt aan veelbelovend regionaal talent. De voorbereiding verloopt conform planning en plan van aanpak
• Innovatiemonitor
  We hebben dit jaar 1 editie van de kwalitatieve innovatiemonitor, welke op schema ligt. De Innovatiemonitor heeft de afgelopen jaren waardevolle inzichten gegeven in de ontwikkeling van innovatiekracht binnen Regio Foodvalley. Tegelijkertijd zien we dat de behoefte groeit aan een bredere blik op regionale ontwikkeling, waarin economische prestaties worden verbonden met maatschappelijke en ecologische effecten 
  Daarom evalueren we de huidige Innovatiemonitor op doelmatigheid, toegevoegde waarde en aansluiting bij de strategische opgaven van de regio. In deze evaluatie wordt nadrukkelijk onderzocht hoe de monitor zich verhoudt tot de ontwikkeling van een regionale Brede Welvaartsmonitor. Dit proces loopt op schema.
• Living Lab Regio Foodvalley Circulair
  Circulair in denken en doen is essentieel voor de toekomstbestendig economie! Het Living Lab Regio Foodvalley Circulair is in 2019 gestart en is een prachtig voorbeeld van triple-helix samenwerking in de regio. Het netwerk heeft als doel om circulair ondernemen te stimuleren, ketens in de regio te sluiten, samenwerking te bevorderen en innovatie te bevorderen. Op zit moment wordt het programma voor de periode 2023-2026 uitgevoerd. De thema’s Circulaire Bouw, Industrie en Voedselsketens worden via een community of Practice benadering uitgewerkt. Daarnaast zijn er ook thema’s die in eenmalige bijeenkomsten ed. worden behandeld zoals bedrijventerreinen en CSDR. Er zijn ruim 50 partners uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid aangesloten.  Het Living Lab Regio Foodvalley Circulair organiseert matching tussen onderwijs en bedrijfsleven, netwerkmogelijkheden en communicatie. We ondersteunen MKB-bedrijven bij hun innovaties en zorgen voor inspiratie en kennisdeling.
• Community of Practice Bouw
  Begin 2026 is een Regio Deal project toegekend voor ‘circulaire bouwmaterialen voor de toekomst’ wat nu organisatorisch wordt ingeregeld. In de lijn rondom biobased bouwen wordt nauw samengewerkt met Building Balance. We creëren samenwerking en business kansen voor zowel boeren (vezelgewassen), materiaalproducenten (bv isolatie met stro, hennepvezelplaten) als bouwers en woningbouwcorporaties. Hier wordt een aanpak voor circulaire (hergebruik) bouwmaterialen aan toegevoegd waar ook een vouchersysteem voor bedrijven onderdeel van uitmaakt. Zo stimuleren we ketens in de regio waar onze bedrijven van profiteren en de ambitieuze bouwopgave toekomstgericht en duurzaam wordt ingevuld.
• Community of Practice Industrie
  In de Communicy of onderzoeken we behoeften van (MKB) bedrijven naar o.a. studentenprojecten en gezamenlijke projecten. We leggen bedrijfsbezoeken af bij de maakindustrie in Regio Foodvalley om te kijken naar rode draden van vragen, zoals bijvoorbeeld machinebouw of digitalisering en daarvoor worden specifieke bijeenkomsten georganiseerd. In het Regio Deal Regio project ‘circulaire bouwmaterialen voor de toekomst’ is nadrukkelijk ruimte voor de maakindustrie.
• Community of Practice Voedselketens 
  De CoP Circulaire Voedselketens is nauw verbonden met het programma Voeding voor een Gezond Leven voor de thema's korte ketens en voedselverspilling. Er zijn jaarlijks verschillende bijeenkomsten met focus op thema's als korte ketens, voedselverspilling en projecten. Sinds eind 2023 wordt het slimme meetsysteem van Orbisk ingezet, waarmee gemeten worden hoeveel voedsel in professionele ketens (restaurants ed.) verspild wordt en hoe dat gericht is terug te dringen. Ook wordt er gewerkt aan kansrijke ketens rondom brood en banket en in de zorg. Hier is ook een subsidieaanvraag bij de provincie Gelderland op ingediend in maart 2026.  

Eind 2025 is een nieuw meerjarenplan gereed gekomen: de Human Capital Agenda 2026-2030. We zetten deels de belangrijkste thema’s en projecten voort van de voorgaande periode, deels zijn er accentverschuivingen en nieuwe thema’s gekozen.

• Inclusieve Technologie
  Begin oktober 2024 is een nieuwe Gelrepactperiode ingegaan (subsidie provincie Gelderland), waarvoor met 4 Arbeidsmarktregio’s in Gelderland een project rondom Inclusieve Technologie is ingediend. Dit is in 2025 in Regio Foodvalley voortvarend opgestart met een projectgroep met o.a. Werkkracht, UWV, gemeenten en sociale werkbedrijven. Focus hier is de inzet van hulpmiddelen om mensen aan het werk te krijgen en de houden, de inzetbaarheid te vergroten en werkgevers te ondersteunen bij inclusiviteit. We delen kennis, lichten voor, inspireren en testen verschillende technologieën uit. Bovenregionaal wordt er kennis en ervaring uitgewisseld en gekeken naar een opschaling en bestendiging van activiteiten zoals proeverijen en wordt een toolkit voor accounthouders ontwikkeld.  
• Leven Lang Ontwikkelen
  In de huidige en toekomstige arbeidsmarkt is bij- en nascholing integraal onderdeel van iedere loopbaan. Dat betekent dat onderwijsinstellingen en bedrijven samen moeten werken om zittend en nieuw personeel blijvend op te leiden. Het onderwijs heeft als primaire taak om modules, trainingen en scholingstrajecten voor doelgroepen te ontwikkelen die aansluiten bij wat werkgevers vragen en die nieuwe vaardigheden en kennis aanleren voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt en economie. De Human Capital Agenda stimuleert samenwerking en nieuwe vormen van leren, zoals bedrijfsvakscholen en zij-instroomtrajecten.
• Human Capital Initiatieven 
  Er zijn verschillende projecten en initiatieven in de regio actief met o.a. loopbaanontwikkeling, scholing, talentbehoud en inclusiviteit. Deze initiatieven zijn vaak lokaal begonnen en kennen elkaar onvoldoende. Om verbinding, opschaling en structuur te bieden zorgt de Human Capital Agenda voor ontmoeting en kennisuitwisseling. Daaruit is een aanvraag bij de Regio Deal Regio Foodvalley voortgekomen waarin een “lerend netwerk transitie-talent” centraal staat. De aanvraag is in de 2e tranche in april 2026 ingediend en de uitslag wordt in juni verwacht.
• Goed Werkgeverschap
  Vanuit de CHE wordt al een aantal jaar onderzoek gedaan naar goed werkgeverschap, waarbij kleine bedrijven zonder HR-capaciteit (typisch tot 25 FTE aan werknemers) worden bevraagd op hun behoeften en praktijk. Dit leidt tot een regiogerichte aanpak om MKB met een kleine HR-capaciteit te ondersteunen. In 2025 zijn innovatiewerkplaatsen door de CHE gefaciliteerd waar kennisdeling en samenwerking tussen bedrijven centraal staat. Bij dit onderwerp nemen we ook sociale innovatie mee, d.w.z. veranderingen van werkzaamheden binnen bedrijven als belangrijk thema. En we hebben een campagne ontwikkeld in de vorm van een bureaukalender en online campagne die begin 2026 van start is gegaan en heel 2026 doorloopt.
• Techniek Coalitie Regio Foodvalley
  Techniek en technologie zijn belangrijke dragers van de regionale economie: niet alleen de harde techniek zoals installatie- en elektrotechniek, maar ook ICT, food en techniek in de zorg. Hier zijn grote tekorten op de arbeidsmarkt en die worden de komende jaren nog veel groter, terwijl de instroom vanuit het onderwijs afneemt. De Techniek Coalitie Regio Foodvalley, opgericht in oktober 2025, beoogt door samenwerking van verschillende partners instroom, behoud, ontwikkeling en randvoorwaarden te versterken voor een sterke technische onderwijs- en arbeidsmarkt in de regio. Het opstellen van een gezamenlijke Techniekagenda maakt hier onderdeel van uit.
• The Boardroom
  The Boardroom maakt het mogelijk voor jongeren (leeftijd voortgezet onderwijs en MBO) om laagdrempelig en in korte tijd een deep dive in ondernemerschap te maken. Zo krijgen ze een nieuw perspectief op de kansen en mogelijkheden die de regio biedt op het gebied van ondernemerschap, loopbaanontwikkeling en persoonlijke groei. Begin 2026 is een succesvolle editie uitgevoerd, met 15 deelnemers uit heel Regio Foodvalley waarbij veel verschillende ondernemersplannen zijn gepresenteerd. De jongeren geven veel positieve feedback over het traject.

• Voortzetting meetnetwerken
  Het doel van de meetnetwerken in Regio Foodvalley is om een betrouwbare, gebiedsgerichte basis te creëren voor doelsturing. Door emissies op bedrijfsniveau, in de omgeving en in natuurgebieden nauwkeurig te meten, krijgen agrariërs en overheden inzicht in de daadwerkelijke effecten van maatregelen. Dit inzicht is essentieel om in de toekomst doelsturing, incl. bijbehorende vergunningen te kunnen faciliteren.
  Om inzicht te krijgen in emissie reducerende maatregelen wordt het bestaande meetnetwerk in 2026 verder uitgebreid. Het bedrijvenmeetnetwerk groeit naar 80 veestallen, het omgevingsmeetnetwerk naar 70 meetpunten en het depositiemeetnetwerk naar 25 meetlocaties in natuurgebieden. Deze uitbreiding zorgt voor een veel gedetailleerder beeld van stikstof- en emissiestromen in het landelijk gebied. De samenwerking tussen Rijk, provincies, WUR, RIVM en agrarische partijen blijft stevig georganiseerd.
• Aanpak Veluwe
  Op 17 juni 2026 is een raadsinformatiebrief aan de raad verstuurd met een uitgebreide toelichting op de Aanpak Veluwe, de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) en het uitvoeringsplan. Onderstaande tekst betreft een samenvatting van de belangrijkste punten; voor de volledige en meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar deze raadsinformatiebrief.
  De Aanpak Veluwe heeft als doel om de natuurkwaliteit op de Veluwe structureel te herstellen, de water- en bodemcondities te verbeteren en de stikstofdruk duurzaam te verlagen. Hiermee moet verdere verslechtering van het Natura 2000-gebied worden voorkomen en ontstaat op termijn weer juridisch houdbare ruimte voor vergunningverlening en ontwikkeling in de regio. De opgave is breed en hangt samen met onder meer stikstof, natuurherstel, water (KRW), klimaatadaptatie, landbouw, woningbouw, mobiliteit en economie.
  De samenwerking tussen het Rijk, provincie Gelderland, waterschappen en 21 gemeenten is bekrachtigd met de ondertekening van de langjarige Samenwerkingsovereenkomst (SOK) op 17 juni 2026. Hiermee committeren partijen zich aan een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak voor de komende tien jaar, als aanvulling op het landelijke beleid. De aanpak bouwt voort op eerdere afspraken, zoals het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) en het regionale stikstofplan van Regio Foodvalley.
  Met de ondertekening van de SOK is ook de start van de uitvoering gemarkeerd. Tegelijk komt een eerste tranche van €300 miljoen beschikbaar vanuit het Rijk. Deze middelen worden ingezet voor onder andere beëindiging en extensivering van veehouderijen, emissiereducerende maatregelen, natuur- en beekdalherstel en ondersteuning van ondernemers en gebiedsprocessen. Provincie Gelderland draagt bij via cofinanciering en inzet op regionale prioriteiten. Verdere uitwerking van de volledige financiering volgt bij vaststelling van het uitvoeringsplan.
  De SOK beschrijft doelen, governance en samenwerking, maar laat de formele bevoegdheden van de afzonderlijke overheden ongemoeid. Besluitvorming over concrete maatregelen blijft plaatsvinden via de reguliere wettelijke procedures van Rijk, provincie, waterschappen en gemeenten.
  Inhoudelijk richt de aanpak zich op drie samenhangende pijlers: stikstofreductie, natuurherstel en beekdalherstel. Toegewerkt wordt naar een richtinggevend doel van circa 65% stikstofemissiereductie voor de agrarische sector in 2035. Instrumenten zoals een gebiedsemissieplafond, normering en een mogelijke stikstofbank worden de komende periode verder uitgewerkt en juridisch geborgd.
  Na de ondertekening verschuift de focus naar de uitvoering. Dit omvat onder andere het opzetten van gebiedscommissies, het concretiseren van sectorale maatregelen (landbouw, mobiliteit, industrie en recreatie), het ontwikkelen van regelingen voor agrariërs en het uitwerken van het benodigde instrumentarium en de governance. Ook wordt gewerkt aan het omgevingsprogramma en aanpassingen die mogelijk doorwerken in gemeentelijke omgevingsplannen.
  De gezamenlijke inzet is gericht op een veerkrachtige Veluwe waarin natuur, economie en samenleving beter in balans zijn. Tegelijk blijft de juridische houdbaarheid van de aanpak een aandachtspunt en wordt deze nader getoetst. In september 2026 wordt beoogd het volledige uitvoeringsplan interbestuurlijk vast te stellen, mede in samenhang met het nationale maatregelenpakket.
• Landbouwnetwerk Regio Foodvalley
  Het Landbouwnetwerk bestaat uit een brede samenwerking van agrarisch gerelateerde partners en erfbetreders uit de regio, waaronder lokale overheden, LTO- en AJK-afdelingen, Aeres, CHE en private partners zoals Van Drie Groep en Rabobank. Boeren worden betrokken via themagroepen, projecten en inspiratiebijeenkomsten. Daarnaast zijn erfbetreders betrokken bij het netwerk. Ook worden inwonerdagen op het boerenerf georganiseerd met collega-organisaties als Vallei boert Bewust. Wat betreft het versterken en uitbreiden van het netwerk ligt de focus op het betrekken van jonge boeren, ketenpartners en bedrijfsleven. Via de drie themagroepen worden projecten en allerlei initiatieven en ontwikkelingen gevolgd en wordt kennis thematisch bij elkaar gebracht. Het Agroloket dient als centraal punt voor ondernemers om informatie op te vragen over projecten, regelingen in de regio en het netwerk van de partners te kunnen benutten.
  In 2025 is een fiche ingediend voor de Regiodeal Foodvalley om het Landbouwnetwerk te versterken en vooral de themagroepen te professionaliseren. De huidige manier van werken is gebaseerd op een vrijwillige inzet en er zijn geen budgetten beschikbaar voor de themagroepen om projecten en activiteiten te ontwikkelen. Met de aanvraag voor de Regiodeal hoopten we daar een positieve beweging in gang te kunnen zetten. Helaas is de aanvraag niet toegekend. Vanaf medio 2026 wordt gekeken naar andere mogelijkheden om het Landbouwnetwerk te kunnen verstevigen en de themagroepen te kunnen versterken.
• Biodiversiteit in stand houden en versterken
  De regio werkt aan het behouden en versterken van biodiversiteit, omdat een gezond natuurlijk systeem nodig is voor een leefbare regio en een toekomstbestendige landbouw. In het Plan van Aanpak is afgesproken dat we werken aan robuust ecosysteemherstel. Hiervoor werken we toe naar het op orde brengen van de Basiskwaliteit Natuur, zodat algemene soorten kunnen blijven bestaan en ecosystemen optimaal kunnen functioneren. De regio brengt hiervoor in kaart waar kansen liggen om natuur te herstellen door het verzachten of wegnemen van zogenoemde drukfactoren, en groenblauwe structuren te versterken. Om deze aanpak regio breed te kunnen ontwikkelen en implementeren zijn er periodieke overleggen met onder andere de provincies, waterschappen, het ministerie en relevante gebiedspartijen. De aanpak BKN is nu ook verwerkt in de Aanpak Veluwe, waarbij BKN als heldere aanpak kan dienen om ervoor te zorgen dat we de natuur- en landschapsdoelen kunnen behalen.
• Natuurlijk systeem in balans
  Om goede ruimtelijke keuzes te maken, is het belangrijk dat we eerst goed inzicht hebben in ons natuurlijke systeem. Dit doen we met een landschapsecologische analyse (LEA). Met deze analyse brengen we in beeld hoe bodem, water en natuur er in onze regio voor staan, waar veel dier- en plantensoorten voorkomen en waar kansen liggen om de natuur te versterken. Dit inzicht vormt een belangrijke bouwsteen voor de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente en regio. Op basis hiervan kunnen we beter bepalen welke plekken geschikt en toekomstbestendig zijn voor ontwikkelingen, zoals woningbouw of bedrijvigheid, en waar dat juist minder wenselijk is vanwege kwetsbare natuur of bodem- en watercondities.
  Door het natuurlijke systeem als uitgangspunt te nemen, kunnen we bestuurlijk beter onderbouwde keuzes maken. We voorkomen daarmee dat we ontwikkelingen mogelijk maken op locaties waar dat later problemen oplevert, bijvoorbeeld door natuurregels of noodzakelijke compensatie. Tegelijkertijd helpt deze aanpak om kansen juist wél te benutten op plekken waar het systeem dat toelaat.
  Kortom: de LEA helpt ons om gerichter, zorgvuldiger en toekomstbestendiger te sturen op de inrichting van onze leefomgeving.
• 2000ha uitloopgebied realiseren
  Regio Foodvalley werkt aan de realisatiestrategie Groene Scheggen binnen NOVEX ANF. NOVEX is een samenwerking met de Groene Metropoolregio, beide provincies en het Rijk en komt voort uit de verstedelijkingsstrategie voor de regio. Hierin zijn afspraken gemaakt over de combinatie van woningbouw, bereikbaarheid en een kwalitatief sterke leefomgeving. Een belangrijk onderdeel hiervan is het realiseren van zogenoemde uitloopgebieden. Dit zijn groene gebieden aan de randen van dorpen en steden waar inwoners kunnen recreëren, wandelen en ontspannen, en waar tegelijkertijd ruimte is voor natuur en mogelijk agrarisch gebruik. Het doel is om de groei van circa 45.000 woningen te combineren met de ontwikkeling van 2.000 hectare aan deze groene uitloopgebieden. Op deze manier zorgen we ervoor dat de regio ook bij verdere verstedelijking leefbaar blijft en inwoners toegang houden tot voldoende groen in de directe omgeving.
  Om hier invulling aan te geven, is een verkenning gestart naar vier mogelijke gebieden in de regio die kansrijk zijn voor deze ontwikkeling. Deze verkenning richt zich op de vraag hoe recreatie, natuur en agrarisch gebruik in deze gebieden gecombineerd kunnen worden, en hoe zij een goede verbinding kunnen vormen tussen woongebieden en het omliggende landschap. De uitwerking van deze verkenning wordt voor de zomer verwacht. Na de zomer worden, op basis van deze uitwerking, de eerste vervolgstappen gezet richting realisatie. Denk hierbij aan verdiepende gebiedsanalyses, het opzetten van een gezamenlijke monitoringsaanpak en het verder uitwerken van de ruimtelijke mogelijkheden. Deze analyses vormen de basis voor een programmatische aanpak waarin recreatie, natuurontwikkeling, agrarisch landgebruik en woningbouw in samenhang worden bekeken.
  Daarnaast hebben we via de Regiodeal budget ontvangen voor planvorming en realisatie van  2 groene uitloopgebieden Binnenveld en Doesburgerbuurt, In Q2 2026 gestart met de planvorming. Daarmee levert de regio een belangrijke bijdrage aan een toekomstbestendige inrichting van de leefomgeving en aan de verdere realisatiestrategie Groene Scheggen richting het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving in 2027.
• Experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert en UPLG Fieldlab Foodvalley 
  Voor zowel de experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert als het UPLG Fieldlab Foodvalley zijn aanvragen ingediend. De aanvraag bij RVO voor de Experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert is goedgekeurd op inhoud, maar niet gehonoreerd met budget omdat er 11 projecten waren goedgekeurd, maar slechts voor drie projecten budget beschikbaar was. In 2026 is een nieuwe openstelling, deze is echter gericht op specifieke postcodes, waardoor de regio niet kan deelnemen.
  De aanvraag voor het UPLG Fieldlab Foodvalley is wél gehonoreerd en vormt daarmee het belangrijkste vervolg. Dit fieldlab wordt gefinancierd vanuit de provincie Utrecht en maakt het mogelijk om samen met boeren, overheden en kennisinstellingen in de praktijk te blijven werken aan oplossingen. Er is een UPLG-budget van € 5mln toegekend, waarvan € 3,75mln naar voortzetting Meetnetwerken en € 1,25mln voor Fieldlab Foodvalley. Binnen het fieldlab worden innovaties getest en toegepast, bijvoorbeeld op het gebied van emissiereductie (specifiek voor de foodvalley het bemeetbaar maken van open, biologische stallen en gemengde bedrijven via GeoCura), bodem- en waterkwaliteit (met deelprojecten 'bodemcursus' en 'Nederwoudse Beek' met het Waterschap en LTO Noord), natuurinclusieve landbouw en nutriëntenbehoud (RENURE met initiatief Gelderse Vallei Kunstmestvrij) Tevens is fieldlab Foodvalley een actief onderdeel geworden het Nationaal Platform Experimenteer Locaties, waarmee invloed op het inhoudelijk beleid van ministerie van LVVN verkrijgen. Zie: https://experimenteerlocaties.nl/alle-deelnemers/foodvalley-waardeert(Verwijst naar een externe website)
  Voor de gemeenten betekent dit dat de regionale samenwerking op landbouw en natuur doorgaat en dat er concreet gewerkt wordt aan haalbare en toepasbare oplossingen. Hiermee blijft er perspectief op de landbouwtransitie in de regio en op het realiseren van de bijbehorende natuur- en wateropgaven.
• Vestigingsbeleid agrarische sector
  In verband met andere werkzaamheden, waaronder de omvang van Aanpak Veluwe, wordt er nu niet concreet gewerkt aan het vestigingsklimaat agrarische sector. Daarentegen zijn onderdelen van de Aanpak Veluwe wel gericht op het betreffende vestigingsklimaat.
• Regionaal ruimtelijk programmeren en ontwikkelen grondinstrumenten
  Het gezamenlijk ontwikkelen van grondinstrumentarium vindt plaats in de gebiedsprocessen en de aanpak Veluwe. Er wordt vanuit de regio niet ook nog een apart grondinstrumentarium ontwikkeld.
• Luchtkwaliteit / Schone Lucht Akkoord
  In het Schone Lucht Akkoord (SLA) is voor landbouw een sectordoelstelling van 37% gezondheidswinst opgenomen. Uit de 3e Monitoringsrapportage doelbereik SLA (2025) blijkt dat als alle plannen volgens vastgesteld en voorgenomen beleid in alle sectoren worden uitgevoerd, er in 2030 55% minder gezondheidseffecten door luchtvervuiling zijn dan in 2016. Hiermee wordt de algemene doelstelling van het SLA bereikt mits alle voorgenomen beleid en maatregelen worden uitgevoerd. Er is geen aparte monitoring van gezondheidseffecten in relatie tot de landbouw.
  In 2030 worden de grenswaarden luchtkwaliteit aangescherpt. Uit verkennende berekeningen van het RIVM blijkt dat zonder aanvullende maatregelen in 2030 overschrijdingen van de dan aangescherpte grenswaarde fijnstof niet op alle plaatsen wordt voorkomen. Op dit moment maken de gemeenten analyses over wat nodig is om in 2030 wel aan de grenswaarden te voldoen, onder meer door de uitvoering van het Sectorplan pluimveehouderij. Fijnstof-reducerende maatregelen hebben vaak ook een stikstof-impact. Hierdoor heeft de vergunningverlening in de pluimveehouderij de afgelopen jaren vrijwel stilgelegen waardoor ook geen reductie in de gemiddelde fijnstofemissie per kip is bereikt. Een integrale aanpak, ook samen met Aanpak Veluwe, is daarom noodzakelijk. IPO en VNG pleiten bij het ministerie van IenW om een nieuw nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit omdat zij voorzien dat gemeenten niet tijdig aan de aangescherpte grenswaarden kunnen voldoen.

• Uitvoeringsagenda Woondeal Regio Foodvalley 2026 
  In 2023 maakten Rijk, provincies en gemeenten afspraken in de Woondeal Foodvalley om tot 2030 25.000 woningen te realiseren, met aandacht voor betaalbaarheid en belangrijke randvoorwaarden zoals mobiliteit en netcapaciteit. Deze Woondeal is in juni 2025 geactualiseerd op basis van nieuwe prognoses en de ambitie om het woningtekort terug te brengen naar 2%. Voor de uitvoering stellen Rijk en provincies (Gelderland en Utrecht) middelen beschikbaar en is een gezamenlijke uitvoeringsagenda opgesteld voor Regio Foodvalley. In 2026 ligt de focus op het versnellen van woningbouw, het vergroten van betaalbaarheid, beter benutten van de bestaande voorraad en het versterken van samenwerking tussen publieke en private partijen. Daarnaast wordt gewerkt aan thema’s zoals monitoring, huisvesting van aandachtsgroepen en implementatie van nieuwe wetgeving. 
• Uitvoeringsprojecten Woondeal Regio Foodvalley 2025/2026 
  In 2023 is de Woondeal Foodvalley vastgesteld, waarin Rijk, provincies en gemeenten afspraken hebben gemaakt om tot 2030 25.000 woningen te realiseren, inclusief randvoorwaarden zoals mobiliteit en netcapaciteit. Voor de uitvoering is een regionale uitvoeringsagenda opgesteld. Daarnaast is een deel van de subsidie van de provincie Gelderland gericht op concrete inzet om woningbouwprojecten in de vijf Gelderse gemeenten versneld tot realisatie te brengen of om knelpunten op te lossen. Deze middelen worden ingezet voor onder meer vergunningverlening, planvorming en het oplossen van knelpunten in concrete projecten. In 2025 en 2026 maken meerdere projecten in gemeenten zoals Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen gebruik van deze ondersteuning, met nadruk op betaalbare en sociale woningbouw. 
• Regionale Versnellingstafel 
  Eind 2023 is de Regionale Versnellingstafel Foodvalley gestart om de woningbouw te versnellen en bij te dragen aan de realisatie van woondealafspraken. De tafel brengt overheden, woningcorporaties en ontwikkelaars samen om knelpunten in projecten te bespreken en oplossingen te realiseren, zoals het vlot trekken van vastgelopen projecten en omgaan met netcongestie. Sinds begin 2024 wordt de versnellingstafel ondersteund door een onafhankelijke voorzitter en secretaris. Aanvullend worden Bouwberaden georganiseerd waarin concrete knelpunten in trajecten worden besproken en acties worden bepaald, die indien nodig worden opgeschaald naar de landelijke versnellingstafel. Het succes van deze aanpak hangt af van actieve samenwerking en biedt toegang tot zowel regionale als landelijke expertise om woningbouwprojecten te versnellen.
• Publiek private monitor woningbouw
  In 2025 is samen met de Stichting Vastgoedmonitor een publiek-private monitor opgezet om beter inzicht te krijgen in woningbouwplannen in Regio Foodvalley. Deze monitor combineert gegevens van gemeenten, provincies, woningcorporaties en ontwikkelaars om vertragingen en knelpunten zichtbaar te maken. Hierdoor kunnen betrokken partijen sneller ingrijpen en kansen benutten om woningbouwprojecten te versnellen. Twee keer per jaar wordt een Bouwberaad georganiseerd waarin gemeenten, corporaties, bouwers en andere stakeholders samenkomen om de voortgang te bespreken. De monitor is sinds het eerste kwartaal van 2025 operationeel en wordt halfjaarlijks geactualiseerd.
• Huisvesting aandachtsgroepen, ouderenhuisvesting en woonruimteverdeling 
  In 2024 is het afsprakenkader ouderenhuisvesting vastgesteld. De ambities en afspraken zijn in 2025 voor een deel in uitvoering gebracht met (lokale) stakeholders. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan een afsprakenkader overige aandachtsgroepen en fairshare afspraken en het actueel houden van de regionaal afgestemde huisvestingsverordening op basis van wetgeving. Ondanks de gemeenteraadsverkiezingen in Q1 van 2026, is het afsprakenkader door alle colleges vastgesteld. Voor beide lijnen zijn externe bureaus ingehuurd die begeleid worden door werkgroepen met vertegenwoordigers uit de gemeenten. Tegelijk wordt gewerkt aan de implementatie en kennisdeling rondom ouderenhuisvesting, inclusief thema’s zoals zorggeschikt wonen en voorzieningen. Ook de woonruimteverdeling en huisvestingsverordening worden regionaal afgestemd en doorontwikkeld, mede door nieuwe wetgeving en monitoring samen met woningcorporaties.
• Samenwerking Stichting Vastgoedmonitor
  De Stichting Vastgoedmonitor organiseert jaarlijks een groot symposium met een analyse en trends van onze regionale woningbouwcijfers. Daarnaast organiseert zij twee themasymposia in voor- en najaar. De Stichting Vastgoedmonitor is een publiek-private samenwerking en fungeert als belangrijke netwerkorganisatie in Regio Foodvalley, waarbij partijen tevens veel kennis en informatie uitwisselen. Inmiddels werken wij ook intensief samen via de Regionale versnellingstafel en zijn we gezamenlijk opdrachtgever voor de Publiek-private monitor Domiportal. 
• Woondeal Regio Foodvalley 2025-2034
  In 2024 is de Woondeal geactualiseerd, deze is in Q1 2025 vastgesteld en is in Q2 van 2025 geaccordeerd in het BO wonen met de minister. Dit betreft afspraken tussen VRO, provincies, regio en gemeenten over woningbouwaantallen en de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. Het afsprakenkader ouderenhuisvesting maakt een onderdeel uit van deze actualisatieronde. 
• Wet Versterking Regie Volkshuisvesting
  De Wet Versterking Regie volkshuisvesting zorgt voor de wettelijke verankering van alles wat op het gebied van volkshuisvesting in gang is gezet. Overheden krijgen hiermee de wettelijke instrumenten in handen om met meer regie – en meer tempo – meer betaalbare woningen te bouwen. In 2026 zal de focus vooral liggen op het belangrijkste onderdeel van de wet, te weten implementatie in het Volkshuisvestingsprogramma (voorheen de Woonvisie).
• Standaardisering en bouwstromen (Conceptueel bouwen)
  Mede gelet op beperkte financiële middelen én de schaarse beschikking over menskracht is efficiënte uitvoering van woningbouwprogramma’s geboden. In 2026 gaan we door met de gezamenlijk aanpak van versnelling van de betaalbare woningbouw door standaardisatie en conceptueel bouwen. Onder meer door het versterken van de samenwerking tussen gemeente, corporaties en marktpartijen, met als doel kennisdeling te bevorderen, samen concreet aan de slag te gaan op enkele pilotlocaties en waar mogelijk gezamenlijk inkoop te stimuleren en een stabielere bouwstroom te realiseren. 
• Toekomstbestendig bouwen
  Regio Foodvalley heeft ambities op het gebied van toekomstbestendig bouwen en circulariteit. Deze worden samen met Living Lab Foodvalley Circulair vormgegeven. De focus ligt hierbij op circulair en biobased bouwen.

• Regionaal mobiliteitsfonds
  In 2013 hebben de regiogemeenten in gezamenlijkheid besloten een mobiliteitsfonds op te richten, met als  doel om als regio en samenwerkende gemeenten een collectieve onderhandelingskracht te creëren ten aanzien van infrastructurele projecten die van regionaal belang zijn. De komende jaren zal Regio Foodvalley het mobiliteitsfonds in stand houden en aanvullen, om zo invulling te geven aan de gezamenlijke dossiers.
• Netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX ANF
  In het BO MIRT 2022 is afgesproken om als Rijk, provincie en regio’s (GMR en Foodvalley) samen een regionale netwerkanalyse 2030-2040 voor het NOVEX-gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley uit te voeren. De aanleiding is de verwachte groei van de bevolking, de economie en de woningbouw in het NOVEX gebied Arnhem-Nijmegen- Foodvalley en in naburige regio’s, die leidt tot een toenemende vraag naar mobiliteit en een grotere druk op het bestaande mobiliteitsnetwerk.
  In april 2025 is de netwerkanalyse 2030-2040 Arnhem-Nijmegen-Foodvalley gestart, die mobiliteitseffecten van verstedelijking, de mobiliteitsopgaven 2030-2040 en mobiliteitspakketten in beeld brengt. De resultaten van dit onderzoek zijn vastgesteld in het BO NOVEX van 13 mei 2026.
  Het onderzoek leidt tot een aantal gezamenlijke constateringen, zoals dat de opgaven voor verstedelijking en mobiliteit fors zijn. Hierdoor komen de bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en de verkeersveiligheid onder druk en raken de duurzaamheidsdoelstellingen verder uit het zicht. Om de ruimtelijke opgaven te realiseren en de brede welvaart in het NOVEX-gebied vast te houden zijn daarom voor de periode na 2030 aanvullende mobiliteitsmaatregelen nodig. Inzet is om vanuit de gezamenlijke constateringen in het BO Leefomgeving 2026 (september) vervolgafspraken te maken om de te nemen maatregelen te concretiseren en de synergie tussen de ruimtelijke opgaven en het mobiliteitssysteem te vergroten.
• Werkgeversbenadering
  Eind 2025 is de in 2019 gestarte werkgeversaanpak gecontinueerd. De mobiliteitsadviseur adviseert bedrijven, overheids- en onderwijsinstellingen in de regio over het verduurzamen van hun medewerkersmobiliteit. Aan de hand van een mobiliteitsscan krijgen werkgevers inzicht in het reisgedrag van hun medewerkers, waarna concrete vervolgstappen kunnen worden gezet. Waar mogelijk koppelt de mobiliteitsadviseurs belangen en kansen in een collectief. Dit wordt vormgegeven in de bedrijventerreinenaanpak. Deze aanpak is in de eerste helft van 2026 vormgegeven en afgestemd. Er loopt een verkenning welke bedrijventerreinen kansrijk zijn. Dit initiatief wordt goed ontvangen door de gemeenten en als kansrijk gezien. In mei is er rondom de nationale ‘Fiets naar je werkdag’ een actie georganiseerd waarbij werknemers van diverse bedrijven gratis hun fiets konden laten checken door een fietsenmaker.
  Dit traject heeft als doel om werkgevers in de regio te bereiken en te bedienen met gericht advies en effectieve maatregelen. Ook worden diverse grote wegwerkzaamheden in de regio als haakje gebruikt om werkgevers te stimuleren om anders naar vervoer te gaan kijken. Dit project is dankzij mede subsidies van het Rijk en Provincie Gelderland tot stand gekomen
• Campagne fietsstimulering
  In mei zijn we van start gegaan met een overkoepelende fietsstimuleringscampagne voor de gehele regio, waarbij we o.a. de landelijke fietsapp Da’s zo Gefietst gaan inzetten. Deze campagne heeft als doel om mensen te stimuleren meer te gaan fietsen, bijvoorbeeld naar hun werk of voor korte ritten. De komende tijd zullen er zowel fysieke als online uitingen plaatsvinden om mensen in de gehele regio vaker op de fiets te krijgen. Dit project is mede tot stand gekomen door subsidies vanuit het Rijk en provincie Gelderland.
• Regionaal hoofdfietsnetwerk 
  Het regionale fietsnetwerk is essentieel voor ontsluiting en duurzame bereikbaarheid van nieuwe maar ook bestaande woonwijken en bedrijventerreinen, en draagt bij aan het verminderen en verduurzamen van vervoersbewegingen. Daarom wordt er door de acht gemeenten, de regio en beide provincies samen gewerkt aan een uitvoeringsplan voor de korte en langere termijn. Deze zal later dit jaar worden opgeleverd. Hierin wordt vastgelegd welke routes en knelpunten door welke gemeente worden aangepakt/verbeterd.
• Doorfietsroute Regio Foodvalley
  In 2025 is er regionaal en in samenwerking met provincie Gelderland gewerkt aan een onderbouwde subsidieaanvraag bij het Rijk voor de Doorfietsroutes Foodvalley. Eind 2025 is deze subsidieaanvraag goedgekeurd waarmee € 43,2 mln. rijksmiddelen en € 8,1 mln. subsidie van de provincie Gelderland is toegekend. Deze doorfietsroute vormt onderdeel van de eerder genoemde uitvoeringsagenda. In 2026 is er een start gemaakt met het vormgeven van deze route, waarvan het ontwerp eind dit jaar zal moeten worden opgeleverd. Dit gebeurt in samenwerking met verschillende belanghebbenden, mede door het organiseren van klankbordgroepen.
• Borging slimme en duurzame mobiliteit
  Slimme en duurzame mobiliteit is de tak binnen het programma Mobiliteit waar de ‘zachte’ maatregelen/projecten onder vallen, zoals fietsstimulering en de werkgeversbenadering. Eind 2025 zijn we met een traject gestart om te onderzoeken hoe dit programma voor langere termijn financieel en organisatorisch geborgd kan worden binnen de regio.

• Visie op Ruimte voor Economie 
  De komende decennia staat Regio Foodvalley voor grote ruimtelijke en economische keuzes. Hoe zorgen we voor een sterke economie en een leefbare regio? En waar verdienen we in de toekomst ons geld mee?
  Met de Visie op Ruimte voor Economie geven we richting aan die vragen. We bouwen voort op de kracht van onze regio met een innovatieve agri-foodsector en sterke clusters in bouw, ICT en techniek en vertalen dit naar een toekomstbestendig en veerkrachtig economisch perspectief richting 2040 en 2050.
  Werklocaties concurreren met woningbouw, energie, natuur en landbouw. Juist daarom is een gezamenlijke koers nodig. Deze visie biedt dat kompas: een samenhangend en gedragen toekomstbeeld dat inzicht geeft in economische kansen, ruimtebehoefte en de slimme verbindingen daartussen. Zo maken we onderbouwde keuzes en versterken we de brede welvaart in onze regio nu en in de toekomst
• Regionaal programma werklocaties (RPW)
  De druk op de ruimte in onze regio neemt toe. Met de actualisatie van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2027–2030 brengen we focus en samenhang in hoe we ruimte blijven bieden aan werken. Het huidige RPW loopt tot en met 2026 en wordt nu herzien, in lijn met de ambities van Regio Foodvalley en provinciale kaders. Dat is nodig door ontwikkelingen zoals de energietransitie, netcongestie, veranderingen in de agrofoodsector en toenemende schaarste aan ruimte.
  Het vernieuwde RPW biedt een praktisch afsprakenkader voor bedrijventerreinen, kantoren, perifere detailhandel en andere werklocaties. Zo kunnen we als regio tijdig sturen, prioriteren en bijsturen – met oog voor een goede balans tussen wonen en werken.
  We maken concrete keuzes op thema’s als herstructurering, nieuwe locaties, bereikbaarheid, energie, circulaire economie en werkgelegenheid. Netcongestie en andere randvoorwaarden worden daarbij nadrukkelijk meegenomen. Het uitgangspunt is voldoende en passende ruimte om te werken, nu en in de toekomst.
• Monitor bedrijventerreinen
  De ruimte in onze regio is schaars en juist daarom is het cruciaal dat we er slim en toekomstgericht mee omgaan. Met de monitor bedrijventerreinen geven we helder en actueel inzicht in hoe onze werklocaties zich ontwikkelen. Deze jaarlijkse monitor laat zien hoe en waar kavels zijn uitgegeven, welke bedrijven zich vestigen, en in welke sectoren zij actief zijn. Ook geven we inzicht in de gemiddelde kavelgroottes en de dynamiek op onze bedrijventerreinen. Zo ontstaat een scherp, feitelijk beeld van hoe we onze economische ruimte benutten. In het kader van duurzame verstedelijking brengt de monitor ook in kaart wat er gebeurt op locaties die bedrijven achterlaten. Welke kansen ontstaan daar? En hoe zetten we in op revitalisering en herstructurering om onze bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden? Met deze inzichten maken we onze ambities concreet en kunnen we tijdig bijsturen waar nodig. Zo houden we grip op een sterke, duurzame en economisch vitale regio.
  Op dit moment werken we aan de actualisatie met de cijfers over 2025.
• Kantorenstrategie
  Een sterk vestigingsklimaat vraagt om de juiste kantoorlocaties op de juiste plek. Met de kantorenstrategie werken we toe naar een gevarieerd en toekomstbestendig aanbod dat aansluit op de vraag van morgen én bijdraagt aan de ambities van Regio Foodvalley.
  De strategie geeft richting aan een belangrijke vraag: welke kantoorlocaties hebben we nodig om onze regio economisch te versterken en tegelijkertijd ruimte te blijven bieden aan ons lokale en regionale bedrijfsleven? Door hier scherp op te sturen, zorgen we voor balans tussen groei, kwaliteit en duurzaamheid.
  In 2025 is deze strategie, na een zorgvuldige wensen- en bedenkingenprocedure, vastgesteld door de gemeenteraden in de regio. Daarmee ligt er een breed gedragen koers.
  In 2026 zetten we de volgende stap: de vertaling naar concrete afspraken binnen het Regionaal Programma Werklocaties. Zo maken we de strategie uitvoerbaar en houden we gezamenlijk grip op een toekomstbestendige en economisch krachtige regio