Voortgang Strategische Agenda 2026-2030 (update november 2026)
De Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk!’ is op 1 januari 2026 van start gegaan. Wij werken aan twee programma's: Toekomstbestendige economie en Verantwoord groeien. Bekijk hier de voortgang van de programma's en thema's.
Toekomstbestendige Economie
In Regio Foodvalley wordt gewerkt aan een toekomstbestendige economie: een sterke regionale economie die meegroeit met de ontwikkeling van de regio. De ambitie is om toonaangevend te zijn in het realiseren van een toekomstbestendig voedselsysteem, van kennis en innovatie tot productie en verwerking, in Nederland en daarbuiten. Daarbij wordt gebouwd op twee pijlers: een sterk toekomstbestendig voedselsysteem (agrofoodcluster) en een innovatief mkb.
Lees meer over het programma Toekomst bestendige economie
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Community of practice Circulaire voedselketens | Plan van aanpak | 25% | ✅ | ✅ |
| Orbisk | In uitvoering | 75% | ✅ | ⚠️ |
| Kantine Kompas | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Regionale voedselverwerking | Opgeleverd | 100% | ✅ | ✅ |
| Broodje Vallei | Opgeleverd | 100% | ✅ | ✅ |
- Community of practice circulaire voedselketens
Is een project dat zowel raakt aan programma Food en Programma Circulair. Er is ook subsidie vanuit de Provincie Gelderland beschikbaar gesteld. We hebben vanuit dit programma contact met andere initiatieven die lopen op een circulaire graanketen en afhankelijk van de activiteiten daarin, bepalen welke stappen vanuit dit project nog nodig zijn. - Kantine Kompas
Dit project voert Regio Foodvalley in samenwerking met de Green Protein Alliance en de WUR uit. Het project richt zich op lekker en gezond eten en vooral het vergroten van de keuzevaardigheid van jongeren, doordat ze zichzelf en elkaar stimuleren om nieuwe gerechten te proberen. Leerlingen die deelnemen aan het project gaan zelf aan de slag met het creëren van een plantaardig alternatief voor in de kantine. De animo voor het project is boven verwachting. Daarom is in de eerste helft van 2026 gewerkt aan het verbreden van het project, door nieuwe concepten te ontwikkelen. De ervaringen uit dit project worden gemonitord, onderzocht op daadwerkelijke gedragsverandering en ingezet om toekomstige interventies verder te ontwikkelen. Hier hebben we nog tijd en budget voor gekregen in 2027, Doel is om dan ook te zorgen dat het project en de verdere uitrol buiten de regio geborgd is bij een nationale organisatie. - Orbisk
Is een project waarbij de regio een apparaat inhuurt in te zetten bij horecagelegenheden, om hun verspilling te meten. Met de gegevens die daarmee gegenereerd worden kan de deelnemer zijn inkoopstrategie eventueel aanpassen om minder voedsel te verspillen en kosten te besparen. ER is nog plek voor 1 laatste deelnemer. - Regionale voedselververwerking
De regio draagt bij aan een haalbaarheidsstudie om op regionaal niveau een verwerkingsfaciliteit te realiseren voor de verwerking van regionale producten (als ingrediënt of als geheel). De verkenning is opgeleverd. De regio is nog in overleg met de initiatiefnemers of verdere betrokkenheid gewenst, gewild en mogelijk is. - Broodje Vallei
Samen Future up (voorheen MVO) is een broodje ontwikkeld met (zo veel mogelijk) regionale ingrediënten. Er is gestart met het organiseren van grotere afnemers en met hen is gezamenlijk de receptuur ontwikkeld. De afname volumes van het broodje bij deze partijen zijn stabiel. De drie producten die zijn ontwikkeld zijn ook overgedragen aan de partij die de bestellingen en distributie verzorgd (Oregional) en we zijn opgenomen in een landelijk assortiment.
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Innovatieprijs | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
| Innovatiemonitor | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
| Community of Practice Circulaire voedselketens | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
| Community of Practice Biobased en circulair bouw | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
| Community of Practice Industrie | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
- Innovatieprijs
Op 27 oktober 2026 vond in Renswoude de uitreiking van de Innovatieprijs Regio Foodvalley plaats. Met negen genomineerde ondernemingen en prijzen in de categorieën Agri & Food, ICT en Industrie & Logistiek zijn innovatieve ondernemers uit de regio in de schijnwerpers gezet. De vakjuryprijzen gingen naar Grassa (eiwitwinning uit gras), Dronebotics (slimme droneautomatisering) en Stalero (recycling van zonnepanelen). Daarnaast werden drie publieksprijzen en de Young Talent Award uitgereikt. De Innovatieprijs draagt bij aan de zichtbaarheid van regionaal ondernemerschap en stimuleert innovatie, samenwerking en kennisdeling. Zie ook het artikel over de winnaars van de Innovatieprijs Regio Foodvalley.(Verwijst naar een externe website) - Innovatiemonitor
In 2026 is de negende editie van de Innovatiemonitor Regio Foodvalley gepubliceerd. Hierin worden zes innovatieve bedrijven en initiatieven uitgelicht, waaronder Phageguard, Hippotainer, Recogtech, Rengineers, Opmaet Fietsen en de Barneveldse Techniek Opleiding. De editie laat zien hoe regionale ondernemers en onderwijsinstellingen bijdragen aan oplossingen voor voedselveiligheid, energietransitie, digitalisering en arbeidsmarktontwikkeling. Met de Innovatiemonitor geven we innovatieve ondernemers een podium, delen we inspirerende praktijkvoorbeelden en versterken we de zichtbaarheid van de innovatiekracht van Regio Foodvalley. Lees de Innovatiemonitor editie 9(Verwijst naar een externe website) - Living Lab Regio Foodvalley Circulair
Circulair in denken en doen is essentieel voor de toekomstbestendig economie! Het Living Lab Regio Foodvalley Circulair is in 2019 gestart en is een prachtig voorbeeld van triple-helix samenwerking in de regio. Het netwerk heeft als doel om circulair ondernemen te stimuleren, ketens in de regio te sluiten, samenwerking te bevorderen en innovatie te bevorderen. Op dit moment wordt het programma voor de periode 2023-2026 uitgevoerd. De thema’s Circulaire Bouw, Industrie en Voedselketens worden via een community of Practice benadering uitgewerkt. Bij het Living Lab Regio Foodvalley zijn ruim 55 partners uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid aangesloten. - Community of Practice Bouw
Er is een groot project binnen de Regio Deal gehonoreerd dat gaat over ‘Bouwmaterialen voor de Toekomst’ waarmee we de komende 4 jaar met partners kunnen werken aan concrete projecten rondom circulair en biobased bouwen. In de lijn rondom biobased bouwen wordt nauw samengewerkt met Building Balance. We creëren samenwerking en business kansen voor zowel boeren (vezelgewassen), materiaalproducenten (bv isolatie met stro, hennepvezelplaten) als bouwers en woningbouwcorporaties. Bij circulaire materialen wordt o.a. aan de betonketen gewerkt. Een vouchersysteem voor bedrijven maakt onderdeel hiervan uit. Zo stimuleren we ketens in de regio waar onze bedrijven van profiteren en de ambitieuze bouwopgave toekomstgericht en duurzaam wordt ingevuld. - Community of Practice Industrie
In de Communicy of onderzoeken we behoeften van (MKB) bedrijven naar o.a. studentenprojecten en gezamenlijke projecten. We leggen bedrijfsbezoeken af bij de maakindustrie in Regio Foodvalley om te kijken naar rode draden van vragen, zoals bijvoorbeeld machinebouw of digitalisering en daarvoor worden specifieke bijeenkomsten georganiseerd. In het Regio Deal Regio project ‘circulaire bouwmaterialen voor de toekomst’ is nadrukkelijk ruimte voor de maakindustrie. - Community of Practice Voedselketens
De CoP Circulaire Voedselketens is nauw verbonden met het programma Voeding voor een Gezond Leven voor de thema's korte ketens en voedselverspilling. Ook voor het thema Circulair Voedselsysteem is een project opgebouwd waar subsidie van de provincie Gelderland aan is toegekend. Specifiek de graan/bakkersketen en de zorgketen worden in de komende 1,5 jaar onder de loep genomen Er zijn jaarlijks verschillende bijeenkomsten met focus op thema's als korte ketens, voedselverspilling en projecten. Sinds eind 2023 wordt het slimme meetsysteem van Orbisk ingezet, waarmee gemeten worden hoeveel voedsel in professionele ketens (restaurants ed.) verspild wordt en hoe dat gericht is terug te dringen.
| Project / activiteit | Fase | Realisatie | Voortgang | Budget |
|---|---|---|---|---|
| Inclusieve Technologie | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| Lang Leven Ontwikkelen | Plan van aanpak | 50% | ✅ | ✅ |
| Human Capital Initiatieven | Afgerond | 100% | ✅ | ✅ |
| Goed Werkgeverschap | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Techniek Coalitie Regio Foodvalley | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| The Boardroom 2025 | Afgerond | 100% | ✅ | ✅ |
Eind 2025 is een nieuw meerjarenplan gereed gekomen: de Human Capital Agenda 2026-2030. We zetten deels de belangrijkste thema’s en projecten voort van de voorgaande periode, deels zijn er accentverschuivingen en nieuwe thema’s gekozen. Een groot deel van deze meerjarenagenda wordt uitgevoerd in het Regio Deal project ‘Lerend Netwerk Transitie-talent’ waarin verschillende initiatieven werken aan een goede onderwijs-arbeidsmarktsysteem dat gestructureerd en regionaal werkt aan opleiden van vakmensen, talentbehoud, inclusiviteit en nieuwe vaardigheden. De andere lijnen in de Human Capital agenda zijn ‘Leren doe je (juist) in het MKB’ over het thema leven lang ontwikkelen en leercultuur en ‘Productiever worden door mensgerichte technologie’ waarin arbeidsproductiviteit en inclusieve technologie centraal staan.
- Inclusieve Technologie
Begin oktober 2024 is een nieuwe Gelrepactperiode ingegaan (subsidie provincie Gelderland), waarvoor met 4 Arbeidsmarktregio’s in Gelderland een project rondom Inclusieve Technologie is ingediend. Dit is in 2025 in Regio Foodvalley voortvarend opgestart met een projectgroep met o.a. Werkkracht, UWV, gemeenten en sociale werkbedrijven. Focus hier is de inzet van hulpmiddelen om mensen aan het werk te krijgen en de houden, de inzetbaarheid te vergroten en werkgevers te ondersteunen bij inclusiviteit. We delen kennis, lichten voor, inspireren en testen verschillende technologieën uit. Bovenregionaal wordt er kennis en ervaring uitgewisseld en gekeken naar een opschaling en bestendiging van activiteiten zoals proeverijen en wordt een toolkit voor accounthouders ontwikkeld. - Leven Lang Ontwikkelen
In de huidige en toekomstige arbeidsmarkt is bij- en nascholing integraal onderdeel van iedere loopbaan. Dat betekent dat onderwijsinstellingen en bedrijven samen moeten werken om zittend en nieuw personeel blijvend op te leiden. Het onderwijs heeft als primaire taak om modules, trainingen en scholingstrajecten voor doelgroepen te ontwikkelen die aansluiten bij wat werkgevers vragen en die nieuwe vaardigheden en kennis aanleren voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt en economie. De Human Capital Agenda stimuleert samenwerking en nieuwe vormen van leren, zoals bedrijfsvakscholen en zij-instroomtrajecten. - Human Capital Initiatieven
Er zijn verschillende projecten en initiatieven in de regio actief met o.a. loopbaanontwikkeling, scholing, talentbehoud en inclusiviteit. Deze initiatieven zijn vaak lokaal begonnen en kennen elkaar onvoldoende. Om verbinding, opschaling en structuur te bieden zorgt de Human Capital Agenda voor ontmoeting en kennisuitwisseling. Daaruit is een grote aanvraag bij de Regio Deal Regio Foodvalley voortgekomen waarin een “lerend netwerk transitie-talent” centraal staat. Deze aanvraag is goedgekeurd en de initiatiefgroep is geformaliseerd in de uitvoering van dit project 2026-2030. - Goed Werkgeverschap
Vanuit de CHE wordt al een aantal jaar onderzoek gedaan naar goed werkgeverschap, waarbij kleine bedrijven zonder HR-capaciteit (typisch tot 25 FTE aan werknemers) worden bevraagd op hun behoeften en praktijk. Dit leidt tot een regiogerichte aanpak om MKB met een kleine HR-capaciteit te ondersteunen. In 2025 zijn innovatiewerkplaatsen door de CHE gefaciliteerd waar kennisdeling en samenwerking tussen bedrijven centraal staat. Bij dit onderwerp nemen we ook sociale innovatie mee, d.w.z. veranderingen van werkzaamheden binnen bedrijven als belangrijk thema. En we hebben een campagne ontwikkeld in de vorm van een bureaukalender en online campagne die begin 2026 van start is gegaan en heel 2026 doorloopt. - Techniek Coalitie Regio Foodvalley
Techniek en technologie zijn belangrijke dragers van de regionale economie: niet alleen de harde techniek zoals installatie- en elektrotechniek, maar ook ICT, food en techniek in de zorg. Hier zijn grote tekorten op de arbeidsmarkt en die worden de komende jaren nog veel groter, terwijl de instroom vanuit het onderwijs afneemt. De Techniek Coalitie Regio Foodvalley, opgericht in oktober 2025, beoogt door samenwerking van verschillende partners instroom, behoud, ontwikkeling en randvoorwaarden te versterken voor een sterke technische onderwijs- en arbeidsmarkt in de regio. Het opstellen van een gezamenlijke Techniekagenda maakt hier onderdeel van uit. - The Boardroom
The Boardroom maakt het mogelijk voor jongeren (leeftijd voortgezet onderwijs en MBO) om laagdrempelig en in korte tijd een deep dive in ondernemerschap te maken. Zo krijgen ze een nieuw perspectief op de kansen en mogelijkheden die de regio biedt op het gebied van ondernemerschap, loopbaanontwikkeling en persoonlijke groei. Begin 2026 is een succesvolle editie uitgevoerd, met 15 deelnemers uit heel Regio Foodvalley waarbij veel verschillende ondernemersplannen zijn gepresenteerd. De jongeren geven veel positieve feedback over het traject. Eind 2026 start de werving van de nieuwe editie.
Verantwoord groeien
We realiseren in onze regio een verantwoorde groei. Een groei waar ‘Meer landschap en meer stad’ hand in hand gaan. Een groei waarbij de unieke kenmerken van onze regio behouden blijven en we een regio blijven waar het nu en in de toekomst goed en gezond wonen, recreëren en werken is. Kortom, een regio waar leefbaarheid en brede welvaart centraal staan.
- We werken aan het realiseren van de vastgelegde NOVEX-doelstellingen zoals beschreven in het eerder vastgestelde Novex Ontwikkelperspectief:
- Schaalsprong in verstedelijking (wonen, werken, mobiliteit en energie)
- Natuurherstel en robuust watersysteem
- Doorontwikkeling in de landbouw
De bijdrage aan het realiseren van NOVEX-doelstellingen is richtinggevend voor de inzet op de onderliggende thema’s.
- We werken op systeemniveau en op regionale schaal (regiobrede dragende systemen rond energie, mobiliteit, bodem, water en ecologie) of in de aangewezen negen gebieden binnen regionaal ruimtelijk programmeren. Het betreft Binnenveld, KennisAs, De Nieuwe Meent, De Klomp, Ede-Barneveld, Renkums Beekdal, Groene Valleilint, GEUS en Regiopoort Nijkerk.
- We werken aan de ruimtelijke randvoorwaarden die nodig zijn om onze doelen te realiseren, zoals o.a. netcongestie, stikstof en mobiliteit.
Lees meer over het programma Verantwoord groeien
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Voortzetting meetnetwerken | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Aanpak Veluwe | Eerste tranche en SOK ondertekent | 15% | ✅ | ✅ |
| Landbouwnetwerk Foodvalley – Boer aan het roer | In uitvoering | 70% | ⚠️ | ✅ |
| Natuurlijk systeem in balans | In uitvoering | 40% | ✅ | ⚠️ |
| Biodiversiteit in stand houden en versterken | In uitvoering | 70% | ✅ | ✅ |
| 2000 ha uitloopgebied realiseren | Plan van aanpak | 15% | ✅ | ✅ |
| Experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert en UPLG Fieldlab Foodvalley | Uitvoering gestart | 25% | ⚠️ | ⚠️ |
| Vestigingsbeleid agrarische sector | Niet in uitvoering | 5% | ⚠️ | ⚠️ |
| Regionaal ruimtelijk programmeren en ontwikkelen grondinstrumenten | Planfase | 5% | ⚠️ | ⚠️ |
| Luchtkwaliteit / Schone Lucht Akkoord | Loopt tot 2030 | 90% | ✅ | ✅ |
- Voortzetting meetnetwerken
Het doel van de meetnetwerken in Regio Foodvalley is om een betrouwbare, gebiedsgerichte basis te creëren voor doelsturing. Door emissies op bedrijfsniveau, in de omgeving en in natuurgebieden nauwkeurig te meten, krijgen agrariërs en overheden inzicht in de daadwerkelijke effecten van maatregelen. Dit inzicht is essentieel om in de toekomst doelsturing, incl. bijbehorende vergunningen te kunnen faciliteren.
Om inzicht te krijgen in emissie reducerende maatregelen wordt het bestaande meetnetwerk in 2026 verder uitgebreid. Het bedrijvenmeetnetwerk groeit naar 80 veestallen, het omgevingsmeetnetwerk naar 70 meetpunten en het depositiemeetnetwerk naar 25 meetlocaties in natuurgebieden. Deze uitbreiding zorgt voor een veel gedetailleerder beeld van stikstof- en emissiestromen in het landelijk gebied. De samenwerking tussen Rijk, provincies, WUR, RIVM en agrarische partijen blijft stevig georganiseerd. - Aanpak Veluwe
Op 17 juni 2026 is een raadsinformatiebrief aan de raad verstuurd met een uitgebreide toelichting op de Aanpak Veluwe, de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) en het uitvoeringsplan. Onderstaande tekst betreft een samenvatting van de belangrijkste punten; voor de volledige en meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar deze raadsinformatiebrief.
De Aanpak Veluwe heeft als doel om de natuurkwaliteit op de Veluwe structureel te herstellen, de water- en bodemcondities te verbeteren en de stikstofdruk duurzaam te verlagen. Hiermee moet verdere verslechtering van het Natura 2000-gebied worden voorkomen en ontstaat op termijn weer juridisch houdbare ruimte voor vergunningverlening en ontwikkeling in de regio. De opgave is breed en hangt samen met onder meer stikstof, natuurherstel, water (KRW), klimaatadaptatie, landbouw, woningbouw, mobiliteit en economie.
De samenwerking tussen het Rijk, provincie Gelderland, waterschappen en 21 gemeenten is bekrachtigd met de ondertekening van de langjarige Samenwerkingsovereenkomst (SOK) op 17 juni 2026. Hiermee committeren partijen zich aan een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak voor de komende tien jaar, als aanvulling op het landelijke beleid. De aanpak bouwt voort op eerdere afspraken, zoals het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) en het regionale stikstofplan van Regio Foodvalley.
Met de ondertekening van de SOK is ook de start van de uitvoering gemarkeerd. Tegelijk komt een eerste tranche van €300 miljoen beschikbaar vanuit het Rijk. Deze middelen worden ingezet voor onder andere beëindiging en extensivering van veehouderijen, emissiereducerende maatregelen, natuur- en beekdalherstel en ondersteuning van ondernemers en gebiedsprocessen. Provincie Gelderland draagt bij via cofinanciering en inzet op regionale prioriteiten. Verdere uitwerking van de volledige financiering volgt bij vaststelling van het uitvoeringsplan.
De SOK beschrijft doelen, governance en samenwerking, maar laat de formele bevoegdheden van de afzonderlijke overheden ongemoeid. Besluitvorming over concrete maatregelen blijft plaatsvinden via de reguliere wettelijke procedures van Rijk, provincie, waterschappen en gemeenten.
Inhoudelijk richt de aanpak zich op drie samenhangende pijlers: stikstofreductie, natuurherstel en beekdalherstel. Toegewerkt wordt naar een richtinggevend doel van circa 65% stikstofemissiereductie voor de agrarische sector in 2035. Instrumenten zoals een gebiedsemissieplafond, normering en een mogelijke stikstofbank worden de komende periode verder uitgewerkt en juridisch geborgd.
Na de ondertekening verschuift de focus naar de uitvoering. Dit omvat onder andere het opzetten van gebiedscommissies, het concretiseren van sectorale maatregelen (landbouw, mobiliteit, industrie en recreatie), het ontwikkelen van regelingen voor agrariërs en het uitwerken van het benodigde instrumentarium en de governance. Ook wordt gewerkt aan het omgevingsprogramma en aanpassingen die mogelijk doorwerken in gemeentelijke omgevingsplannen.
De gezamenlijke inzet is gericht op een veerkrachtige Veluwe waarin natuur, economie en samenleving beter in balans zijn. Tegelijk blijft de juridische houdbaarheid van de aanpak een aandachtspunt en wordt deze nader getoetst. In september 2026 wordt beoogd het volledige uitvoeringsplan interbestuurlijk vast te stellen, mede in samenhang met het nationale maatregelenpakket. - Landbouwnetwerk Regio Foodvalley
Het Landbouwnetwerk bestaat uit een brede samenwerking van agrarisch gerelateerde partners en erfbetreders uit de regio, waaronder lokale overheden, LTO- en AJK-afdelingen, Aeres, CHE en private partners zoals Van Drie Groep en Rabobank. Boeren worden betrokken via themagroepen, projecten en inspiratiebijeenkomsten. Daarnaast zijn erfbetreders betrokken bij het netwerk. Ook worden inwonerdagen op het boerenerf georganiseerd met collega-organisaties als Vallei boert Bewust. Wat betreft het versterken en uitbreiden van het netwerk ligt de focus op het betrekken van jonge boeren, ketenpartners en bedrijfsleven. Via de drie themagroepen worden projecten en allerlei initiatieven en ontwikkelingen gevolgd en wordt kennis thematisch bij elkaar gebracht. Het Agroloket dient als centraal punt voor ondernemers om informatie op te vragen over projecten, regelingen in de regio en het netwerk van de partners te kunnen benutten.
In 2025 is een fiche ingediend voor de Regiodeal Foodvalley om het Landbouwnetwerk te versterken en vooral de themagroepen te professionaliseren. De huidige manier van werken is gebaseerd op een vrijwillige inzet en er zijn geen budgetten beschikbaar voor de themagroepen om projecten en activiteiten te ontwikkelen. Met de aanvraag voor de Regiodeal hoopten we daar een positieve beweging in gang te kunnen zetten. Helaas is de aanvraag niet toegekend. Vanaf medio 2026 wordt gekeken naar andere mogelijkheden om het Landbouwnetwerk te kunnen verstevigen en de themagroepen te kunnen versterken. - Biodiversiteit in stand houden en versterken
De regio werkt aan het behouden en versterken van biodiversiteit, omdat een gezond natuurlijk systeem nodig is voor een leefbare regio en een toekomstbestendige landbouw. In het Plan van Aanpak is afgesproken dat we werken aan robuust ecosysteemherstel. Hiervoor werken we toe naar het op orde brengen van de Basiskwaliteit Natuur, zodat algemene soorten kunnen blijven bestaan en ecosystemen optimaal kunnen functioneren. De regio brengt hiervoor in kaart waar kansen liggen om natuur te herstellen door het verzachten of wegnemen van zogenoemde drukfactoren, en groenblauwe structuren te versterken. Om deze aanpak regio breed te kunnen ontwikkelen en implementeren zijn er periodieke overleggen met onder andere de provincies, waterschappen, het ministerie en relevante gebiedspartijen. De aanpak BKN is nu ook verwerkt in de Aanpak Veluwe, waarbij BKN als heldere aanpak kan dienen om ervoor te zorgen dat we de natuur- en landschapsdoelen kunnen behalen. - Natuurlijk systeem in balans
Om goede ruimtelijke keuzes te maken, is het belangrijk dat we eerst goed inzicht hebben in ons natuurlijke systeem. Dit doen we met een landschapsecologische analyse (LEA). Met deze analyse brengen we in beeld hoe bodem, water en natuur er in onze regio voor staan, waar veel dier- en plantensoorten voorkomen en waar kansen liggen om de natuur te versterken. Dit inzicht vormt een belangrijke bouwsteen voor de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente en regio. Op basis hiervan kunnen we beter bepalen welke plekken geschikt en toekomstbestendig zijn voor ontwikkelingen, zoals woningbouw of bedrijvigheid, en waar dat juist minder wenselijk is vanwege kwetsbare natuur of bodem- en watercondities.
Door het natuurlijke systeem als uitgangspunt te nemen, kunnen we bestuurlijk beter onderbouwde keuzes maken. We voorkomen daarmee dat we ontwikkelingen mogelijk maken op locaties waar dat later problemen oplevert, bijvoorbeeld door natuurregels of noodzakelijke compensatie. Tegelijkertijd helpt deze aanpak om kansen juist wél te benutten op plekken waar het systeem dat toelaat.
Kortom: de LEA helpt ons om gerichter, zorgvuldiger en toekomstbestendiger te sturen op de inrichting van onze leefomgeving. - 2000ha uitloopgebied realiseren
Regio Foodvalley werkt aan de realisatiestrategie Groene Scheggen binnen NOVEX ANF. NOVEX is een samenwerking met de Groene Metropoolregio, beide provincies en het Rijk en komt voort uit de verstedelijkingsstrategie voor de regio. Hierin zijn afspraken gemaakt over de combinatie van woningbouw, bereikbaarheid en een kwalitatief sterke leefomgeving. Een belangrijk onderdeel hiervan is het realiseren van zogenoemde uitloopgebieden. Dit zijn groene gebieden aan de randen van dorpen en steden waar inwoners kunnen recreëren, wandelen en ontspannen, en waar tegelijkertijd ruimte is voor natuur en mogelijk agrarisch gebruik. Het doel is om de groei van circa 45.000 woningen te combineren met de ontwikkeling van 2.000 hectare aan deze groene uitloopgebieden. Op deze manier zorgen we ervoor dat de regio ook bij verdere verstedelijking leefbaar blijft en inwoners toegang houden tot voldoende groen in de directe omgeving.
Om hier invulling aan te geven, is een verkenning gestart naar vier mogelijke gebieden in de regio die kansrijk zijn voor deze ontwikkeling. Deze verkenning richt zich op de vraag hoe recreatie, natuur en agrarisch gebruik in deze gebieden gecombineerd kunnen worden, en hoe zij een goede verbinding kunnen vormen tussen woongebieden en het omliggende landschap. De uitwerking van deze verkenning wordt voor de zomer verwacht. Na de zomer worden, op basis van deze uitwerking, de eerste vervolgstappen gezet richting realisatie. Denk hierbij aan verdiepende gebiedsanalyses, het opzetten van een gezamenlijke monitoringsaanpak en het verder uitwerken van de ruimtelijke mogelijkheden. Deze analyses vormen de basis voor een programmatische aanpak waarin recreatie, natuurontwikkeling, agrarisch landgebruik en woningbouw in samenhang worden bekeken.
Daarnaast hebben we via de Regiodeal budget ontvangen voor planvorming en realisatie van 2 groene uitloopgebieden Binnenveld en Doesburgerbuurt, In Q2 2026 gestart met de planvorming. Daarmee levert de regio een belangrijke bijdrage aan een toekomstbestendige inrichting van de leefomgeving en aan de verdere realisatiestrategie Groene Scheggen richting het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving in 2027. - Experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert en UPLG Fieldlab Foodvalley
Voor zowel de experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert als het UPLG Fieldlab Foodvalley zijn aanvragen ingediend. De aanvraag bij RVO voor de Experimenteerlocatie Foodvalley Waardeert is goedgekeurd op inhoud, maar niet gehonoreerd met budget omdat er 11 projecten waren goedgekeurd, maar slechts voor drie projecten budget beschikbaar was. In 2026 is een nieuwe openstelling, deze is echter gericht op specifieke postcodes, waardoor de regio niet kan deelnemen.
De aanvraag voor het UPLG Fieldlab Foodvalley is wél gehonoreerd en vormt daarmee het belangrijkste vervolg. Dit fieldlab wordt gefinancierd vanuit de provincie Utrecht en maakt het mogelijk om samen met boeren, overheden en kennisinstellingen in de praktijk te blijven werken aan oplossingen. Er is een UPLG-budget van € 5mln toegekend, waarvan € 3,75mln naar voortzetting Meetnetwerken en € 1,25mln voor Fieldlab Foodvalley. Binnen het fieldlab worden innovaties getest en toegepast, bijvoorbeeld op het gebied van emissiereductie (specifiek voor de foodvalley het bemeetbaar maken van open, biologische stallen en gemengde bedrijven via GeoCura), bodem- en waterkwaliteit (met deelprojecten 'bodemcursus' en 'Nederwoudse Beek' met het Waterschap en LTO Noord), natuurinclusieve landbouw en nutriëntenbehoud (RENURE met initiatief Gelderse Vallei Kunstmestvrij) Tevens is fieldlab Foodvalley een actief onderdeel geworden het Nationaal Platform Experimenteer Locaties, waarmee invloed op het inhoudelijk beleid van ministerie van LVVN verkrijgen. Zie: https://experimenteerlocaties.nl/alle-deelnemers/foodvalley-waardeert(Verwijst naar een externe website)
Voor de gemeenten betekent dit dat de regionale samenwerking op landbouw en natuur doorgaat en dat er concreet gewerkt wordt aan haalbare en toepasbare oplossingen. Hiermee blijft er perspectief op de landbouwtransitie in de regio en op het realiseren van de bijbehorende natuur- en wateropgaven. - Vestigingsbeleid agrarische sector
In verband met andere werkzaamheden, waaronder de omvang van Aanpak Veluwe, wordt er nu niet concreet gewerkt aan het vestigingsklimaat agrarische sector. Daarentegen zijn onderdelen van de Aanpak Veluwe wel gericht op het betreffende vestigingsklimaat. - Regionaal ruimtelijk programmeren en ontwikkelen grondinstrumenten
Het gezamenlijk ontwikkelen van grondinstrumentarium vindt plaats in de gebiedsprocessen en de aanpak Veluwe. Er wordt vanuit de regio niet ook nog een apart grondinstrumentarium ontwikkeld. - Luchtkwaliteit / Schone Lucht Akkoord
In het Schone Lucht Akkoord (SLA) is voor landbouw een sectordoelstelling van 37% gezondheidswinst opgenomen. Uit de 3e Monitoringsrapportage doelbereik SLA (2025) blijkt dat als alle plannen volgens vastgesteld en voorgenomen beleid in alle sectoren worden uitgevoerd, er in 2030 55% minder gezondheidseffecten door luchtvervuiling zijn dan in 2016. Hiermee wordt de algemene doelstelling van het SLA bereikt mits alle voorgenomen beleid en maatregelen worden uitgevoerd. Er is geen aparte monitoring van gezondheidseffecten in relatie tot de landbouw.
In 2030 worden de grenswaarden luchtkwaliteit aangescherpt. Uit verkennende berekeningen van het RIVM blijkt dat zonder aanvullende maatregelen in 2030 overschrijdingen van de dan aangescherpte grenswaarde fijnstof niet op alle plaatsen wordt voorkomen. Op dit moment maken de gemeenten analyses over wat nodig is om in 2030 wel aan de grenswaarden te voldoen, onder meer door de uitvoering van het Sectorplan pluimveehouderij. Fijnstof-reducerende maatregelen hebben vaak ook een stikstof-impact. Hierdoor heeft de vergunningverlening in de pluimveehouderij de afgelopen jaren vrijwel stilgelegen waardoor ook geen reductie in de gemiddelde fijnstofemissie per kip is bereikt. Een integrale aanpak, ook samen met Aanpak Veluwe, is daarom noodzakelijk. IPO en VNG pleiten bij het ministerie van IenW om een nieuw nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit omdat zij voorzien dat gemeenten niet tijdig aan de aangescherpte grenswaarden kunnen voldoen.
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Uitvoeringsagenda Woondeal Regio Foodvalley 2025 | In uitvoering | 70% | ✅ | ✅ |
| Uitvoeringsprojecten Woondeal Regio Foodvalley 2025 | In uitvoering | 40% | ✅ | ✅ |
| Regionale versnellingstafel | Doorlopend | 75% | ✅ | ✅ |
| Publiek private monitor woningbouw | Doorlopend | 75% | ✅ | ⚠️ |
| Huisvesting aandachtsgroepen, ouderenhuisvesting en woonruimteverdeling | In uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
| Samenwerking Stichting Vastgoedmonitor | Doorlopend | 75% | ✅ | ✅ |
| Woondeal Regio Foodvalley 2025–2034 | In uitvoering | 10% | ✅ | ✅ |
| Wet Versterking Regie Volkshuisvesting | In uitvoering | 70% | ✅ | ✅ |
| Standaardisering en bouwstromen (conceptueel bouwen) | In uitvoering | 35% | ✅ | ✅ |
| Toekomstbestendig bouwen | In uitvoering | 40% | ✅ | ✅ |
- Uitvoeringsagenda Woondeal Regio Foodvalley 2026
We zijn volop bezig met de projecten die staan opgenomen in de uitvoeringsagenda Woondeal Regio Foodvalley 2026. De voortgang hiervan staat op 80%. De onderwerpen waar we aan werken zijn divers. We zijn bezig met het versnellen van de woningbouw, het vergroten van de betaalbaarheid, beter benutten van de bestaande voorraad (dmv een aangestelde projectleider) en het versterken van de samenwerking tussen publiek en private partijen. Daarnaast wordt gewerkt aan thema’s zoals monitoring (planregistratie en een nieuwe vorm voor de PPM), huisvesting van aandachtsgroepen en de implementatie van afspraken in de gemeentelijke Volkshuisvestingsprogramma’s. - Uitvoeringsprojecten Woondeal Regio Foodvalley 2025/2026
In 2023 is de Woondeal Foodvalley vastgesteld, waarin Rijk, provincies en gemeenten afspraken hebben gemaakt om tot 2030 25.000 woningen te realiseren, inclusief randvoorwaarden zoals mobiliteit en netcapaciteit. Voor de uitvoering is een regionale uitvoeringsagenda opgesteld. Daarnaast is een deel van de subsidie van de provincie Gelderland gericht op concrete inzet om woningbouwprojecten in de vijf Gelderse gemeenten versneld tot realisatie te brengen of om knelpunten op te lossen. Deze middelen worden ingezet voor onder meer vergunningverlening, planvorming en het oplossen van knelpunten in concrete projecten. In 2025 en 2026 maken meerdere projecten in gemeenten zoals Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen gebruik van deze ondersteuning, met nadruk op betaalbare en sociale woningbouw. Zo zijn de gelden in Barneveld ingezet voor het inhuren van een landschapsontwerper/architect en de gelden in Scherpenzeel gebruikt voor de inzet van een stedenbouwkundig bureau. - Regionale Versnellingstafel
Eind 2023 is de Regionale Versnellingstafel Foodvalley gestart om de woningbouw te versnellen en bij te dragen aan de realisatie van woondealafspraken. De tafel brengt overheden, woningcorporaties en ontwikkelaars samen om knelpunten in projecten te bespreken en oplossingen te realiseren, zoals het vlot trekken van vastgelopen projecten en omgaan met netcongestie. Dit jaar hebben 2 regionale versnellingstafels plaatsgevonden, één in het voorjaar en één in het najaar. Na een evaluatie van de bouwberaden, begin dit jaar, is besloten om deze niet in de huidige vorm voort te zetten. Daarnaast is in het midden van het jaar een nieuwe voorzitter gestart. Zijn rol is om de regionale samenwerking te versterken, knelpunten bij de woningbouwopgave en grote woningbouwlocaties tijdig te signaleren en waar nodig bestuurlijk te agenderen. De voorzitter houdt ook de verbinding met het ministerie van VRO, de provincies en andere relevante partners. - Publiek private monitor woningbouw
In 2025 is samen met de Stichting Vastgoedmonitor een publiek-private monitor opgezet om beter inzicht te krijgen in woningbouwplannen in Regio Foodvalley. Deze monitor combineert gegevens van gemeenten, provincies, woningcorporaties en ontwikkelaars om vertragingen en knelpunten zichtbaar te maken. Hierdoor kunnen betrokken partijen sneller ingrijpen en kansen benutten om woningbouwprojecten te versnellen. De opdracht voor de huidige PPM, domiportal, wordt eind dit jaar niet verlengd. Op dit moment wordt gekeken naar een passende opvolging van dit systeem. Dit gebeurt in samenwerking met de Stichting Vastgoedmonitor, de gemeenten en beide provincies Gelderland en Utrecht. - Huisvesting aandachtsgroepen, ouderenhuisvesting en woonruimteverdeling
In Q1 van 2026, is het afsprakenkaderoverige aandachtsgroepen door alle colleges vastgesteld. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de implementatie en kennisdeling rondom ouderenhuisvesting, inclusief thema’s zoals zorggeschikt wonen en voorzieningen. Ook de woonruimteverdeling en huisvestingsverordening worden regionaal afgestemd en doorontwikkeld. Parallel daaraan is de werkgroep bezig met het inrichten van een verdeeltafel en urgentiecommissie. - Samenwerking Stichting Vastgoedmonitor
De Stichting Vastgoedmonitor organiseert jaarlijks een groot symposium met een analyse en trends van onze regionale woningbouwcijfers. Deze heeft dit jaar in juli plaatsgevonden. Daarnaast organiseert zij twee themasymposia in voor- en najaar. De Stichting Vastgoedmonitor is een publiek-private samenwerking en fungeert als belangrijke netwerkorganisatie in Regio Foodvalley, waarbij partijen tevens veel kennis en informatie uitwisselen. Inmiddels werken wij ook intensief samen via de Regionale versnellingstafel en zijn we gezamenlijk opdrachtgever voor de Publiek-private monitor. . - Woondeal Regio Foodvalley 2025-2034
Op dit moment vindt een actualisatie plaats van de Woondeal Regio Foodvalley. Deze zal gelden voor de periode 2027 t/m 2036. De cijfers in de woondeal worden niet gewijzigd, behalve dat deze worden opgerekt over de jaren na 2034, namelijk t/m 2036. Daarnaast worden de woondealteksten herzien. Deze bestaan uit basisafspraken, additionele afspraken en randvoorwaarden. In het BO wonen van 21 januari 2027 wordt de geactualiseerde Woondeal Regio Foodvalley 2027 t/m 2036 vastgesteld. - Wet Versterking Regie Volkshuisvesting
De Wet versterking regie volkshuisvesting is op 1 juli 2026 in werking getreden. Deze wet geeft het Rijk, provincies en gemeenten wettelijke instrumenten om de woningbouw te versnellen en meer grip te krijgen op de volkshuisvesting . Onder de wet zijn overheden verplicht om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen om het woonbeleid uit de omgevingsvisie concreet te maken. Inmiddels is bekend dat gemeenten deze uiterlijk 1 juli 2027 gereed moeten hebben. Er is een extern bureau ingehuurd om dit proces regionaal te begeleiden. - Standaardisering en bouwstromen (Conceptueel bouwen)
Dit jaar is een intentieovereenkomst ondertekent door gemeenten en woningcorporaties in Foodvalley om ons gezamenlijk in te zetten op conceptueel bouwen en procesversnelling. Daarnaast zijn twee pilotlocaties aangewezen om te werken aan procesversnelling. Bevindingen uit deze pilots worden naderhand regionaal gedeeld. Daarnaast zijn we gestart met een communicatie”campagne” om het onderwerp onder de aandacht te brengen binnen de organisaties, zowel bij gemeenten als corporaties. Zo is er voor hen een filmpje gemaakt en is er meer informatie te vinden over conceptueel bouwen/procesversnelling in de regio op een websitepagina. - Toekomstbestendig bouwen
Regio Foodvalley heeft ambities op het gebied van toekomstbestendig bouwen en circulariteit. Deze worden samen met Living Lab Foodvalley Circulair vormgegeven. Hiervoor activeren we gemeenten, projectontwikkelaars, bouwers, architecten, industrie en de agrarisch ondernemers. We doen dit in de filosofie van land tot pand en gebaseerd op de Nationale Aanpak Biobased Bouwen. We werken hierin samen met Building Balance.’ Daarnaast wordt er binnen de Regio deal ook gewerkt aan het project ‘Bouwmaterialen voor de Toekomst’.
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Regionaal mobiliteitsfonds | In uitvoering | 70% | ✅ | ✅ |
| Vervolgproces Netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX ANF | In uitvoering | 10% | ✅ | ✅ |
| Werkgeversbenadering | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Campagne fietsstimulering | In uitvoering | 25% | ✅ | ✅ |
| Regionaal hoofdfietsnetwerk | In uitvoering | 95% | ✅ | ⚠️ |
| Doorfietsroute Regio Foodvalley | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Borging slimme en duurzame mobiliteit | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
- Regionaal mobiliteitsfonds
In 2013 hebben de regiogemeenten in gezamenlijkheid besloten een mobiliteitsfonds op te richten, met als doel om als regio en samenwerkende gemeenten een collectieve onderhandelingskracht te creëren ten aanzien van infrastructurele projecten die van regionaal belang zijn. De komende jaren zal Regio Foodvalley het mobiliteitsfonds in stand houden en aanvullen, om zo invulling te geven aan de gezamenlijke dossiers. - Vervolgproces Netwerkanalyse 2030-2040 NOVEX ANF
De netwerkanalyse 2030-2040 Arnhem-Nijmegen-Foodvalley brengt de mobiliteitseffecten van verstedelijking, de mobiliteitsopgaven 2030-2040 en mobiliteitspakketten in beeld. Het onderzoek is inhoudelijk afgerond. De resultaten zijn inmiddels vastgesteld in het BO NOVEX ANF geagendeerd in het BO Leefomgeving van 7 september 2026. De voorgestelde afspraak is om als Rijk en regio gezamenlijk een plan van aanpak voor het vervolg uit te werken, met als perspectief een adaptieve investeringsagenda voor bereikbaarheid als bouwsteen voor de bredere NOVEX Regionale Investeringsagenda. - Werkgeversbenadering
De mobiliteitsadviseur adviseert bedrijven, overheids- en onderwijsinstellingen in de regio over het verduurzamen van hun medewerkersmobiliteit. Aan de hand van een mobiliteitsscan krijgen werkgevers inzicht in het reisgedrag van hun medewerkers, waarna concrete vervolgstappen kunnen worden gezet. Waar mogelijk koppelt de mobiliteitsadviseurs belangen en kansen in een collectief. Dit wordt vorm gegeven in de bedrijventerreinenaanpak. Deze aanpak is in 2026 vormgegeven en afgestemd. Er loopt een verkenning welke bedrijventerreinen kansrijk zijn. Dit initiatief wordt goed ontvangen door de gemeenten en als kansrijk gezien.
Dit traject heeft als doel om werkgevers in de regio te bereiken en te bedienen met gericht advies en effectieve maatregelen. Ook worden diverse grote wegwerkzaamheden in de regio als haakje gebruikt om werkgevers te stimuleren om anders naar vervoer te gaan kijken. Dit project is dankzij mede subsidies van het Rijk en Provincie Gelderland tot stand gekomen - Campagne fietsstimulering
In mei 2026 zijn we van start gegaan met een overkoepelende fietsstimuleringscampagne voor de gehele regio, waarbij we o.a. de landelijke fietsapp Da’s zo Gefietst gaan inzetten. Deze campagne heeft als doel om mensen te stimuleren meer te gaan fietsen, bijvoorbeeld naar hun werk of voor korte ritten. In de afgelopen maanden is er verder gewerkt aan o.a. gedragsonderzoek en communicatiestrategie, een regionaal beloningsnetwerk en de regionale lancering van de Da’s zo gefietst app.Dit project is mede tot stand gekomen door subsidies vanuit het Rijk en provincie Gelderland. - Regionaal hoofdfietsnetwerk
Het regionale fietsnetwerk is essentieel voor ontsluiting en duurzame bereikbaarheid van nieuwe maar ook bestaande woonwijken en bedrijventerreinen, en draagt bij aan het verminderen en verduurzamen van vervoersbewegingen. Daarom wordt er door de acht gemeenten, de regio en beide provincies samen gewerkt aan een uitvoeringsplan voor de korte en langere termijn. Deze zal later dit jaar worden opgeleverd. Hierin wordt vastgelegd welke routes en knelpunten door welke gemeente worden aangepakt/verbeterd. - Aanpak Doorfietsroute Regio Foodvalley
In 2025 is er regionaal en in samenwerking met provincie Gelderland gewerkt aan een onderbouwde subsidieaanvraag bij het Rijk voor de Doorfietsroutes Foodvalley. Eind 2025 is deze subsidieaanvraag goedgekeurd waarmee € 43,2 mln. rijksmiddelen en € 8,1 mln. subsidie van de provincie Gelderland is toegekend. Deze doorfietsroute vormt onderdeel van de eerdergenoemde uitvoeringsagenda regionaal fietsnetwerk. In 2026 is gestart met het vormgeven van deze route, waarvan het ontwerp binnenkort (eind 2026) wordt opgeleverd. De totstandkoming gebeurd in samenwerking met verschillende belanghebbenden, mede door het organiseren van klankbordgroepen. - Borging slimme en duurzame mobiliteit
Slimme en duurzame mobiliteit is de tak binnen het programma Mobiliteit waar de ‘zachte’ maatregelen/projecten onder vallen, zoals fietsstimulering en de werkgeversbenadering. Eind 2025 zijn we met een traject gestart om te onderzoeken hoe dit programma voor langere termijn financieel en organisatorisch geborgd kan worden binnen de regio. In Q3 2026 zijn we gestart met het ontwikkelen van een regionale visie. Doel is een inhoudelijke visie en koers voor slimme en duurzame mobiliteit in Regio Foodvalley: wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat hebben we daarvoor nodig.
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Visie op Ruimte voor Economie | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Regionaal Programma Werklocaties (RPW) | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| Monitor Bedrijventerreinen Regio Foodvalley | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| Kantorenstrategie | in uitvoering | 100% | ✅ | ✅ |
- Visie op Ruimt voor Economie
De Visie op ruimte voor economie is in 2026 opgesteld en staat op ongeveer 75%. De analyse en het toekomstbeeld zijn grotendeels uitgewerkt. De komende periode richten we ons op het scherper maken van de keuzes en speerpunten en op de ruimtelijke onderbouwing daarvan. Dit doen we samen met gemeenten, provincies, economic board en partners uit het veld. De visie sluit aan op de provinciale behoefteramingen. De bestuurlijke vaststelling is gepland voor 2027. - Regionaal programma werklocaties (RPW)
Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt geactualiseerd en staat op ongeveer 50%. De uitgangspunten en de strategie voor het beschermen en beter benutten van werklocaties zijn bepaald en met de bestuurders besproken. De komende periode werken we dit uit naar concrete uitvoeringsafspraken met de gemeenten en de provincies. Het RPW is afhankelijk van de visie en van de behoefteramingen. De actualisatie loopt door tot begin 2027. - Monitor bedrijventerreinen
Jaarlijks maken we een monitor bedrijventerreinen. Daarin staat hoeveel kavels zijn uitgegeven en wat er nog beschikbaar is. De Monitor Werklocaties 2025 is dit jaar compacter, omdat we de capaciteit hebben ingezet om IBIS (het provinciale informatiesysteem voor bedrijventerreinen) op orde te brengen. Een werkstudent heeft de gegevens van de acht gemeenten gecontroleerd en bijgewerkt: de milieucategorieën zijn aangepast en de kavels preciezer ingetekend. De bijgewerkte gegevens gebruiken we voor de provinciale behoefteramingen en het Regionaal Programma Werklocaties. - Kantorenstrategie
De kantorenstrategie geeft richting aan een belangrijke vraag: welke kantoorlocaties hebben we nodig om onze regio economisch te versterken en tegelijkertijd ruimte te blijven bieden aan ons lokale en regionale bedrijfsleven? De kantorenstrategie is vastgesteld in alle gemeenteraden en wordt verder uitgewerkt in het Regionaal Programma Werklocaties.
| Project / activiteit | Status | Realisatie | Budget | Voortgang |
|---|---|---|---|---|
| Community of Practice Waterstof | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| Regionale Energiestrategie (RES) | In uitvoering | 25% | ✅ | ⚠️ |
| Grootschalige opwek en Energieclusters | In uitvoering | 25% | ✅ | ⚠️ |
| Regionaal energieteam bedrijven (REB) | In uitvoering | 75% | ✅ | ✅ |
| Energiegemeenschappen | In uitvoering | 50% | ✅ | ✅ |
| Netcongestie | In uitvoering | 50% | ⚠️ | ✅ |
- Community of Practice Waterstof
De Community of Practice Waterstof loopt in 2026 door. In de regio zijn steeds meer waterstofinitiatieven rondom transport, opslag en distributie. De Community of Practice brengt overheden, bedrijven en kennisinstellingen bij elkaar om deze ontwikkeling te versnellen, kennis te delen en samenwerking te versterken. Daarbij ligt de focus op het organiseren van bijeenkomsten, het verbinden van regionale initiatieven aan provinciale en landelijke netwerken en het verkennen van subsidiemogelijkheden.
Op 1 juli kwamen professionals uit overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen in Wageningen voor de eindpresentatie van Energy Transition Heroes, een onderzoeksproject binnen het ACT-programma van Wageningen University. Het onderzoek kwam voort uit een door Regio Foodvalley ingebracht vraagstuk. Gedurende acht weken werkte een multidisciplinair team aan een vraagstuk dat steeds urgenter wordt voor Regio Foodvalley: hoe kunnen we netcongestie verlichten en tegelijkertijd bouwen aan een toekomstbestendig energiesysteem?
Op 16 november organiseerden de Community of Practice Waterstof Regio Foodvalley en het Regionaal Energieteam Bedrijven (REB) een bijeenkomst over het bedrijventerrein van de toekomst en de rol van waterstof daarin. Wat wordt er mogelijk als we niet alleen naar de aansluiting van één bedrijf kijken, maar naar het bedrijventerrein als geheel? En welke rol speelt waterstof daarin? - Regionale Energiestrategie (RES)
De regio werkt verder aan de doorontwikkeling van de RES naar een breder perspectief op het energiesysteem van de toekomst. De doorontwikkelde RES Regio Foodvalley bestaat uit twee delen: een Regionaal Energieperspectief en het Regionaal Programma Energiesysteem. Het Energieperspectief zet een stip op de horizon voor 2040 en schetst een beeld van het energiesysteem van de toekomst dat ruimte biedt voor de dan gerealiseerde ambities van de regio op het gebied van wonen, werken en verduurzaming. Met dit door de gemeenteraden vastgestelde Energieperspectief wordt richting gegeven aan het Programma Energiesysteem. Dit programma wordt vastgesteld en uitgevoerd door de colleges van de gemeenten. Onderdeel van het Energieperspectief en -programma is de Regionale Structuur Warmte (RSW). De RSW beschrijft hoe de beschikbare warmtebronnen en de potentiële warmtevraag in de regio op een logische, efficiënte en betaalbare manier te koppelen zijn en wat dat betekent voor de warmte-infrastructuur. Er zijn verschillende rapporten opgeleverd waaruit blijkt dat er bovengemeentelijke warmtebronnen aanwezig zijn. De resultaten van deze onderzoeken zijn bouwstenen voor de ontwikkeling van de RSW, de gemeentelijke warmteprogramma’s en het toekomstige energiesysteem. - Grootschalige opwek en Energieclusters
De voortgang van grootschalige opwek en energieclusters blijft onder druk staan door de samenhang met netcongestie, beleidsontwikkelingen en ruimtelijke afwegingen. Ook de veranderende kaders vanuit provincie en netbeheer vragen blijvende afstemming. Daarmee blijft dit onderwerp in uitvoering, maar vraagt de voortgang blijvend aandacht. - Regionaal energieteam bedrijven (REB)
Voor het Regionaal energieteam bedrijven wordt gewerkt aan een nieuw plan van aanpak voor de periode 2027–2029. Daarbij wordt voortgebouwd op de huidige regionale aanpak voor verduurzaming van bedrijventerreinen en gekeken naar verbreding van de opgaven. In de voorbereiding komen onder meer energiebesparing, collectieve aanpakken, zon op dak, slimme oplossingen voor netcongestie, energiegemeenschappen en betaalbare en beschikbare energie terug. Ook wordt gewerkt aan een evaluatie van de lopende periode en aan nieuwe afspraken over samenwerking en governance. - Energiegemeenschappen
Binnen de werkgroep Energiegemeenschappen wordt de rolneming van gemeenten en regio onderzocht en bepaald. Ook wordt gewerkt aan de juridische kant van energiedelen, onder meer om het EnergieWEB om te zetten naar een Energiegemeenschap en uit te breiden naar bedrijven. Tegelijk wordt verkend welke rol energiegemeenschappen in de regio kunnen spelen in het energiesysteem van de toekomst. De verbinding met andere opgaven, zoals verduurzaming van bedrijventerreinen en betaalbare en beschikbare energie, wordt daarbij steeds belangrijker. - Netcongestie
Netcongestie blijft een belangrijk en urgent thema binnen het programma. Sinds 1 juli geldt het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM en wordt met wachtlijsten per congestiegebied gewerkt. De regionale inzet richt zich op het opzetten van een uitvoeringsagenda. Daarnaast is er aandacht voor de crisisaanpak, het ACM-prioriteringskader, webinars voor gemeenten en de ontwikkeling van een actie-agenda netcongestie.
Overige voortgang
In de afgelopen periode heeft Regio Foodvalley belangrijke stappen gezet in de positionering van de regio richting Den Haag en Brussel met gerichte werkbezoeken, strategische ontmoetingen en zichtbaarheid om de regio nadrukkelijker op de kaart gezet als innovatieve regio waar voedsel, landbouw, bereikbaarheid en woningbouw samenkomen.
Internationale profilering tijdens EWRC 2026
Een belangrijk moment in deze periode was de deelname van Regio Foodvalley op de European Week of Regions and Cities (EWRC) in Brussel. Onder de vlag van FoodNL is verder gewerkt aan internationale profilering en positionering als koploper op het gebied van voedselinnovatie, landbouwtransitie en samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven. In drie dagen sprak de delegatie met Europarlementariërs, vertegenwoordigers van Europese instituten en de Europese Commissie en met buurregio’s om samen te werken aan de transitie naar een gezond, duurzaam en betaalbaar voedselsysteem.
Werkbezoek Tweede Kamerleden landelijk gebied
Regio Foodvalley ontving verschillende Tweede Kamerwoordvoerders landelijk gebied w.o. André Flach (SGP) voor een werkbezoek aan de regio. Tijdens dit bezoek is het belang van een gebiedsgerichte aanpak op basis van de Veluweaanpak belicht. Overheden werken samen aan herstel van de natuur en minder stikstof. Daarnaast heeft Regio Foodvalley actief input geleverd in aanloop naar Kamerdebatten over het landelijk stikstofbeleid.
Inbreng Regio Foodvalley in aanloop Kamerdebat over mobiliteit
Op 16 oktober heeft de minister I&W zijn beleidsbrief uitgebracht met keuzes voor prioritaire infrastructurele projecten. Voor Regio Foodvalley bieden gemaakte keuzes positieve aanknopingspunten voor o.m. knooppunt Hoevelaken en A1-A30 Barneveld. Voor het I&W-Kamerdebat eind oktober hebben wij onze reactie op de brief aan de woordvoerders mobiliteit gestuurd.
Werkbezoek ministers EZ en staatssecretaris LVVN
Een belangrijk moment was ook het werkbezoek 12 oktober van minister Herbert van Economische Zaken (EZK) en staatssecretaris Erkens (LVVN) aan de WUR en Regio Foodvalley. Het bezoek stond in het teken van Food2040, een investeringsagenda om - in lijn met het rapport Wennink - Nederland en in het bijzonder de WUR/Regio Foodvalley als koploper te behouden in hoogtechnologische, duurzame Nederland als koploper in hoogtechnologische, duurzame voedselproductie.
Brede welvaart in Regio Foodvalley
Wij zetten ons in voor brede welvaart in de regio. Hieronder verstaan we alles wat bijdraagt aan de kwaliteit van leven. Dit gaat over meer dan alleen ons inkomen, economie of groei. Het gaat bijvoorbeeld ook over leefbaarheid en veiligheid, kwaliteit van de leefomgeving, sociale samenhang, voorzieningenniveau en de woningmarkt.